Книгоиздательское и печатное дело в Королевстве Польском в XVI в. тема диссертации и автореферата по ВАК РФ 00.00.00, кандидат наук Басов Иван Михайлович
- Специальность ВАК РФ00.00.00
- Количество страниц 451
Оглавление диссертации кандидат наук Басов Иван Михайлович
Список сокращений
Введение
Глава I. Польская печатная литература в XVI в
§ 1. Формирование корпуса книжных изданий Польского королевства: метод и результаты подсчёта
§ 2. Литературные формы, жанры и основные темы польской печатной книги
§ 3. Место польской печати XVI в. в европейском интеллектуальном ландшафте
Глава II. Организация книгопечатания в Польском королевстве в XVI в.: особенное и типичное
§ 1. Производитель печатной книги в Польше и в Европе
§ 2. Потребитель печатной книги в Польше и в Европе
§ 3. Цены на рынке печатной книги в Польше и в Европе
§ 4. Регулирование книгопечатной деятельности в Польше и в Европе
Глава III. Международные и внутренние связи польской печати в XVI в
§ 1. Каналы распространения печатной книги в Польском королевстве
§ 2. Реформация, Контрреформация и польское книгопечатание
§ 3. Польские печатники и гуманистическая культура
§ 4. Внутриполитические процессы в Польском королевстве в отражении местной печатной литературы
Заключение
Источники
Литература
Справочные материалы
Приложение
Список сокращений
AC — Acta consularia Casimiriensia ADR — Archiwum domu Radziwillów
AH — Acta histórica res gestas Poloniae illustrantia ab anno 1507 usque ad annum
AR — Acta Rectoralia Almae Universitatis Studii Cracoviensis
BJ — Biblioteka Jagiellonska
BMN — Biblioteka Muzeum Narodowego Polskiego
BN — Biblioteka Narodowa w Warszawie
CD — Codex Diplomaticus Universitatis Studii Generalis Cracoviensis CIP — Corpus iuris polonici
DDP — Drukarze dawnej Polski: od XV do XVIII wieku EBBE — Profesjonalna Elektroniczna Baza Bibliografii Estreichera LPS — Listy ks. Piotra Skargi
MdHD — Materyaly do historyi drukarstwa i ksi<?garstwa w Polsce
MHDW — Monumenta Historica Dioeceseos Wladislaviensis
MPT — Monumenta Poloniae Typographica XV et XVI saeculorum
PAN BK — Biblioteka Kórnicka Polskiej Akademii Naukowej
PT — Polonia typographica saeculi sedecimi
USTC — Universal Short Title Catalogue
ZNO — Zaklad Narodowy im. Ossolinskich
гр. — грош
грив. — гривна
зл. — злотый
Рекомендованный список диссертаций по специальности «Другие cпециальности», 00.00.00 шифр ВАК
Польская историческая книга и развитие представлений о происхождении восточных славян, XV-XVII вв.2000 год, кандидат исторических наук Карнаухов, Дмитрий Владимирович
История Средневековой Руси в польской хронографии конца XV – начала XVII вв.2011 год, доктор исторических наук Карнаухов, Дмитрий Владимирович
Эволюция королевской власти в средневековой Польше X - XIII вв.2001 год, кандидат исторических наук Умнов, Игорь Викторович
Польско-российские научные и культурные отношения в конце XX - начале XXI вв.2015 год, кандидат наук Кэндзёра, Светлана Эдуардовна
Образ сармата в истории: На пути формирования нац. самосознания народов Речи Посполитой во второй половине XUI - первой половине XUII вв.1998 год, кандидат исторических наук Лескинен, Мария Войттовна
Введение диссертации (часть автореферата) на тему «Книгоиздательское и печатное дело в Королевстве Польском в XVI в.»
Введение
На историческом материале Раннего Нового времени исследователь может наблюдать ряд процессов, в современной историографии классифицируемых как «модерные»: рост грамотности, урбанизация, конфессионализация, политическая мобилизация идентичности. Перечисленные процессы наложились на происходившее в эту эпоху интенсивное технологическое развитие книгопечатания и вытекающее из него развитие печатного рынка. XVI в. для Польши стал «золотым веком» — развитие политических институтов и значительный рост влияния королевства на международной арене совпали в этот период с культурным подъёмом, к которому, кроме прочего, относится формирование польской ренессансной литературы. При этом в Польском королевстве, как и в прочих европейских землях, печатная книга стала первым промышленным потребительским досуговым товаром, ориентированным на массовую аудиторию 1 . Синхронность в историческом развитии печати и других областей культуры делает оправданным поиск взаимосвязи процессов Раннего Нового времени с изобретением и развитием книгопечатания: литература, будучи обособленной сферой культуры, имеет, тем не менее, тенденцию отражать современные ей социальные, политические, культурные, религиозные процессы; в дополнение к этому в XVI в. посредством печати она получила большую, чем в предыдущие эпохи, возможность влиять на эти процессы. В настоящий момент на материале Западной Европы хорошо разработаны проблемы взаимосвязи печати и конфессионализации, печати и культуры Ренессанса (работы М. Эдвардса, А. Петтигри, Э. Блэр, А. Маклин)2. Также внимание уделено взаимовлиянию печати и социальных процессов в Англии,
1 Shevlin E. A. «To Reconcile Book and Title, and Make 'em Kin to One Another»: The Evolution of the Title's Contractual Functions // Book History. 1999. Vol. 2. P. 48.
2 Edwards M. U. Printing, propaganda, and Martin Luther. Berkeley, 1994; Pettegree A. Brand Luther: 1517, Printing
and the making of the Reformation. London, 2015; Blair A. M. Too Much To Know: Managing Scholarly Information before the Modern Age. New Haven, 2010; Pettegree A. The Book in the Renaissance. New Haven, 2011; Maclean I. Scholarship, Commerce, Religion: The Learned Book in the Age of Confessions, 1560-1630. Cambridge, 2012.
4
Нидерландах, Франции, Италии и Германии в XVI в.3. Однако на польском материале подобный подход до сих пор комплексно не применялся, что следует считать лакуной в историографии. В Польском королевстве в Раннее Новое время так или иначе проявлялись те же процессы, что и в других европейских землях, и это позволяет перенести методологию изучения печатной культуры Западной Европы XVI в. на объект польского книгопечатания.
Актуальность исследования заключается, таким образом, в изучении польской книжной печати XVI в. с новых для историографии позиций рассмотрения книгоиздательского и печатного дела в землях Короны в контексте общеевропейских процессов. В настоящий момент на материале Западной Европы исследование исторической роли ранней печати развиваются чрезвычайно динамично. В последние годы с развитием библиографии и цифровых технологий стало возможным агрегировать большой объём данных и наработок по данной проблеме. Наиболее показательна академическая востребованность этого направления на примере коллектива исследователей, сформировавшихся вокруг лейденского издательского проекта «Library of the Written Word» (2007-). Коллектив авторов данного проекта (А. Петтигри, А. дер Ведувен, Дж. Бакстер, К. Тыч, Ф. Вудкок) создали масштабную базу данных печатной продукции XV-XVII в. «Universal Short Title Catalogue» — крупнейший библиографический ресурс по данной теме в мире. В то же время в исследовании польского книгопечатания XVI в. ранее не предпринималось серьезных попыток рассмотреть местную печать без отрыва от европейского контекста — в её комплексной связи с политической, социальной, культурной и экономической конъюнктурой.
3 Halasz A. The marketplace of print Pamphlets and the public sphere in early modern England. Cambridge, 1997; Nuovo A. The Book Trade in the Italian Renaissance. Leiden, 2013; Belle M.-A., Hosington B. M. Thresholds of Translation: Paratexts, Print, and Cultural Exchange in Early Modern Britain. London, 2018; der Weduwen A., Pettegree A. The Dutch Republic and the Birth of Modern Advertising. Leiden, 2019; Walsby M. Booksellers and Printers in Provincial France 1470-1600. Leiden, 2020.
Для российской науки исследование имеет особую актуальность ввиду высокого значения печати Польского королевства для российской культуры и истории. Для исследования истоков кириллической печати в регионе (традиционно важное для отечественной историографии направление исследования) необходимо понимание исторического контекста, в котором существовало производство кириллической печатной книги во Львове и Остроге. Важно и то, что в хранении российских библиотек, архивов и музеев содержится большое количество памятников польской печатной книги этого периода. Порядка четверти хранящихся в России экземпляров кириллических старопечатных изданий были напечатаны в Польском королевстве4. Схожа ситуация и с польской печатью латинской графики, которая богато представлена в фондах хранения нашей страны, и научное исследование которой лишь предстоит.
Степень изученности темы демонстрирует противоречие в исследованиях истории польской книжной печати. С одной стороны, за XIX -начало XXI в. было выявлено, исследовано и опубликовано большое количество источников, касающихся польской печати XVI в., и на данный момент неясно, могут ли эти данные быть качественно дополнены материалами какого-либо архивного и/или библиотечного хранения. С другой стороны, мы отмечаем разрозненность и неструктурированность всех собранных в историографии данных; отсутствие концептуальной канвы и достаточной теоретической фундированности материала 5 . Текущее исследование призвано ликвидировать пробелы в исследовании социальных, политических, культурных и экономических связей польского книгопечатания XVI в., а также генерализировать существующие наработки в этой области для помещения предмета польской книжной печати XVI в. в международный контекст эпохи.
4 Басов И. М. Цены на рынке печатной книги в Польском королевстве в XVI в. // Экономическая история. 2024. Т. 20, № 3. С. 249.
5 См.: Басов И. М. Историография истории печати Польского королевства XV-XVI вв. // Петербургский исторический журнал. 2025. № 1 (45). С. 176-185.
Печать как социальное явление стало осмысляться параллельно с тем, как становились более очевидными плоды этого явления. Уже Ф. Бэкон в «Новом Органоне» (Лондон, 1620) пишет о книгопечатании как о технологии, которая «изменила облик всего мира» 6 . Исключительное историческое значение печати понимали и в Польше: кальвинист А. Венгерский в своём историко-религиозном трактате 1652 г. среди заслуг польского протестантизма называет развитие книгопечатания7. В это же время (с 1620-х гг.) в европейской поэзии и метафизике появляется метафора мира как печатного пресса, на котором печатаются люди, события, время: в польской традиции мы можем видеть это у таких авторов как Ф. Бирковский и Ф. Рыхловский8.
Первым научным трудом, специально посвящённым истории польского книгоиздательства, стала книга «О типографиях, их зарождении и развитии в Королевстве Польском и Великом Княжестве Литовском» 9 историка и языковеда Я. Д. Хофманна (1701-1766), вышедшая в 1740 г. в честь 300-летия изобретения печатного пресса10. В своё время она осталась практически незамеченной 11 , поскольку проблема истории польской печати у интеллектуалов XVIII в. не вызывала большого интереса. Актуализацию темы в XIX в. можно связать с общим подъёмом специфических исторических проблем, то есть с развитием исторической науки, с её переходом от антикварного знания к источниковедческому. По этой причине первые труды по истории книги в XIX в. имели библиографический характер. Таковым была
6 «Imprimendi, Pulueris Tormentarij, et Acus Nauticae. Haec enim tria, rerum faciem et statum in Orbe terrarum mutauerunt». Cit.: de Verulamio F. Instauratio magna. Multi petrasibunt & augebitur scientia. Londini, 1620. P. 147148.
7 Cherkasov S. Reformation and the «Confession-Building» in Early Modern Poland: Historiographical Representation of the Basic Research Areas // Codrul Cosminului. 2018. XXIV. No. 2. P. 283.
8 Jungiewicz A. Metaphor of the World as a Print Press in Early Modern Polish Sermons // Image and Man — Correlations / eds. M. Godawa, B. Zalec. Krakow, 2020. P. 79-85.
9 Hofmann J. D. De typographiis, earumque initiis et incrementis in regno Poloniae et magno ducatu Lithuaniœ cum variis observationibus rem et literariam et typographicam utriusque gentis aliqua ex parte illustrantibus. Dantisci, 1740.
10 Pawlak M. Jan Daniel Hoffmann (1701-1766): historyk, konrektor i lektor jçzyka polskiego w Gimnazjum Elbl^skim // Zasluzeni ludzie dawnego Elbl^ga: szkice biograficzne / red. M. Biskup. Wroclaw, 1987. S. 136-142.
11 Ptasnik J. Cracovia impressorum XV et XVI saeculorum. Leopoli, 1922. S. 3.
7
опубликованная в 1815 г. «История краковских издательств от возникновения печати до наших дней»12 за авторством декана Краковского университета и основоположника польской библиографии Е. С. Бандтке (1768-1835). Эта книга суммировала его исследования на посту библиотекаря Ягеллонского университета. Спустя время, сделав академическую карьеру, он написал первый фундаментальный труд по истории всей польской печати — «Историю издательств в Польском Королевстве и Великом Княжестве Литовском» в двух томах13. Однако и оба этих сочинения, и другие, последовавшие за ними в XIX в., носили сугубо дескриптивный характер. Вскоре, ссылаясь на своего предшественника, двухтомную библиографию польской литературы пишет И. Лелевель (1786-1861). Раздел вступительной части этого справочника отдельно посвящён значению книгопечатания в истории Польши14. Следом за работами Е. С. Бандтке и И. Лелевеля появились библиографические очерки, посвящённые в отдельности не только истории Кракова, но и других польских центров книгопечатания, как то: Львова, Вильны, Познани, Данцига и Крулевца (хотя надо заметить, что история печати в последних трёх городах была предметом изучения немецкой историографии ещё с XVIII в. 15). Особняком здесь стоит разработка проблемы генезиса кириллической печати в Польском королевстве: в 1880-90-е гг. активно изучаются вопросы, связанные с типографиями Ш. Фиоля и И. Фёдорова16. Популяризации
12 Bandtke J. S. Historya drukarn krakowskich od zaprowadzenia drukow do tego Miasta do czasow naszych. Krakow, 1815.
13 Bandtke J. S. Historya drukarn w Krolestwie Polskiem i Wielkiem Xi^stwie Litewskiem jako i w kraiach zagranicznych, w ktorych polskie dziela wychodzily. Krakow, 1826.
14 Lelewel J. Bibliograficznych Ksi^g dwoje, w ktorych rozebrane i pomnozone zostaly dwa dziela J. S. Bandtke Historja Drukarn Krakowskich tudziez Historja Bibljoteki Uniw. Jagiell. w Krakowie, a przydany Katalog Inkunabulow Polskich. T. 1. Wilno, 1823. S. 14-26.
15 Среди немецкоязычных трудов XVIII-XIX вв., посвящённых книгопечатанию в вышеназванных городах, необходимо упомянуть следующие: Hanow M. C. Denkmahl der Danziger Buchdruckereyen und Buchdrucker. Danzig, 1740; Löschin M. S. Geschichte der Danziger Buchdruckereien. Danzig, 1840; Mohnike G. Die Geschichte der Buchdruckerkunst in Pommern. Stettin, 1840; Meckelbug F. A. Geschichte der Buchdruckereien in Königsberg. Königsberg, 1840; Lohmeyer K. Geschichte des Buchdrucks und des Buchhandels im Herzogtum Preußen. Leipzig, 1896.
16 Петрушевич А. С. Иван Федоров, русский первопечатник. Львов, 1883; Полевой П. Н. Очерк жизни и деятельности первого русского печатника Ивана Федорова. СПб., 1883; Ptaszycki S. Iwan Fedorowicz, drukarz ruski we Lwowie, z konca XVI wieku. Ust^p z dziejow drukarstwa w Polsce // Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzen Wydzialu Filologicznego Akademii Umiej^tnosci. T. 11. Krakow, 1884. S. 1-20; Bednarski S. Materyaly do historyi o drukarniach w Polsce, a mianowicie o drukarniach lwowskich i prowincyonalnych. Lwow, 1888. S. 11-16;
8
истории ранней кириллической печати на означенных территориях предшествовала докторская диссертация К. Ю. Эстрайхера (1827-1908), посвящённая данной теме17. В этой работе были предложены аргументы против устоявшегося в историографии мнения, что первым краковским книгопечатником был Г. Цайнер. На данный момент историческая наука подтверждает выводы Эстрайхера, считая первым печатником Польского королевства К. Страубе — ученика Г. Цайнера18.
Впрочем, Эстрайхер-старший известен в первую очередь не как исследователь истории книгопечатания. Называемый «отцом польской библиографии» (несмотря на то, что Е. С. Бандтке отметился своими библиографическими трудами намного раньше), он имеет со своим старшим современником схожую академическую судьбу. Как и Бандтке, Эстрайхер начал карьеру с должности библиотекаря, затем придя к исследованию польской печатной продукции. В 1863 г. выходит его «Каталог польских
19
печатных книг» 19 , материалы которого впоследствии легли в основу знаменитой «Польской библиографии» — актуального по сей день библиографического корпуса.
Во второй половине XIX в. предпринимаются первые шаги на пути археографической публикации источников по истории польской печати, а также продолжается развитие библиографии этого вопроса. В Царстве Польском выходит «Польская библиография XV-XVI вв.»20 под редакцией варшавского историка и библиографа Т. Вежбовского (1853-1923) и монография «Ян Галлер, краковский типографщик XVI века»21 за авторством
Владимиров П. В. Начало славянского и русского книгопечатания в XV-XVI вв. Киев, 1894; Бахтиаров А. А. Иван Федоров. Первый русский книгопечатник. Исторический очерк. СПб., 1895; Андриевский А. А. Первый русский книгопечатник. 1583 г. Киев, 1895.
17 Estreicher K. J. Günther Zainer i Swi^topelk Fiol. Rozprawa napisana w celu uzyskania stopnia doktora filozofii przez Karola Estreichera. Z 5-ma Tablicami. Warszawa, 1867.
18 Szwejkowska H. Ksi^zka drukowana XV-XVIII wieku. Zarys historyczny. Wroclaw-Warszawa, 1980. S. 45.
19 Estreicher K. J. Katalog ksi^garski drukow polskich lub sci^gaj^cych si§ do rzeczy polskich a pisanych w obcych j^zykach. Krakow, 1863.
20 Bibliographia Polonica XV ac XVI saeculi / Red. T. Wierzbowski. Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie. T. I-III. 1889-1894.
21 Собко Н. П. Ян Галлер, краковский типографщик XVI века, его предшественники, товарищи и преемники. СПб, 1883.
библиографа Императорской публичной библиотеки Н. П. Собко (1851-1906). Вежбовский продолжил археографическую работу и в XX в., публикуя в т. ч. королевские привилеи и другие материалы, из которых можно почерпнуть сведения по истории печати в Польском королевстве 22 . Библиограф П. П. Шибанов подготовил «Каталог русских и славянских книг, напечатанных вне Москвы и Петербурга», который учёл и некоторые издания, отпечатанные в XVI в. на территории Польского королевства23. Также, пусть и ограниченную, но полезность в исследовании проблем книгопечатания и книготорговли приносят различные археографические публикации документов XVI в. не относящихся напрямую к печати. К подобным трудам
XIX - начала XX вв. относятся сборники кодексов и актов Ф. К. Скобеля, С. Эстрайхера, Ф. Пекосиньского, А. Хмеля и других24 . Таким образом, историография XIX - начала XX вв. заложила сильную библиографическую и археографическую основу для дальнейшего исследования польского книгопечатания.
Пройдя обязательный для любой традиции истории книги библиографический этап25, историография истории польской печати с начала
XX в. вступила в свой аналитический этап развития. В этот период тема польского книгопечатания проблематизируется, в большем количестве выходят исследования не-библиографического характера26. В первую очередь здесь нужно отметить труды академика Польской академии знания (PAU)
22 Materyaly do dziejow pismiennictwa polskiego i biografii pisarzow polskich. 2 t. / T. Wierzbowski. Warszawa, 1900-1902.
23 Шибанов П. П. Каталог русских и славянских книг, напечатанных вне Москвы и Петербурга с основания типографий до новейшего времени. М., 1887.
24 Kodeks dyplomatyczny miasta Krakowa 1257-1506. Cz. 1-4. / F. Piekosinski. Krakow, 1879-1882; Codex Diplomaticus Universitatis Studii Generalis Cracoviensis. T. 4. / F. Scobel. Cracoviae, 1884; Acta Rectoralia Almae Universitatis Studii Cracoviensis. T. II: continens annos 1536-1580 / ed. S. Estreicher. Cracoviaj, 1909; Zrodla do historii sztuki i cywilizacyi w Polsce. T. 1. Rachunki dworu krolewskiego 1544-1567 / Wyd. A. Chmiel. Krakow, 1911.
25 Мигонь К. Наука о книге: Очерк проблематики. М., 1991. С. 40-43.
26 Это не отменяет тот факт, что некоторые попытки системного анализа истории польской печати мы видим и до 20-х гг. XX в. (Goiowacki I. F. Schweipolt Fiol und siende kyrilische Buchdruckerei... Wien, 1876; Ptaszycki S. Iwan Fedorowicz drukarz ruski we Lwowie. Krakow, 1884; Собко Н. П. Указ. соч.). Тем не менее в этот период исследования польской печати ещё не имели системный характер и не претендовали на обобщение исторического опыта, описывая лишь отдельные сюжеты.
Я. Птащника (1876-1930). Профессор Птащник впервые рассмотрел польское книгопечатание XVI в. с позиций, сходных с позициями текущего исследования: он изучил местную печать как индустрию, связывающую ремесленников и предпринимателей с культурной жизнью польских городов. Перу Я. Птащника принадлежит работа «Памятники польского книгопечатания XV и XVI вв.» (1922), которой историк заложил фундамент изучения трудового сообщества польских типографов, печатников, производителей бумаги и игральных карт27. Одновременно с этим академик поднял в своих работах проблему иноверческих типографий на территории Речи Посполитой и польскоязычных типографий, существовавших за пределами Польши28.
Академический интерес к библиографии органично эволюционировал в аналитические исторические исследования. Так, библиограф, коллекционер инкунабул К. Пекарский (1893-1944) в 1926 г. опубликовал монографию, в которой впервые к польскому материалу была применена актуальная на тот момент методология анализа типографской продукции 29 . В это же время начало формироваться направление, включившее в методологию исследования истории печати анализ метода набора, техник ксилографии, шрифтов и прочих технических признаков печатного продукта. Среди историков этого направления необходимо отметить Л. Бернацкого, М. Войцеховскую, Ю. Серугу, М. Райхенштайна и З. Моцарского. Как писал последний в своём библиографическом очерке 1936 г., они все принадлежали к школе Пекарского30, поскольку, занимаясь изучением разных типографий, городов и годов, они использовали ту методику, которую на польском источниковом материале впервые применил К. Пекарский. Под редакцией Пекарского выходят первые два тома археографического сборника «Польское
27 Monumenta Poloniae Typographica XV et XVI saeculorum. Leopoli, 1922.
28 Ptasnik J. Ksi^garze roznowiercy w Krakowie XVI wieku // Reformacja w Polsce. 1921. № 1. S. 43-50; Ptasnik J. Drukarze i ksi^garze krakowscy XV i XVI wieku. Lwow, 1922.
29 Piekarski K. Pierwsza Drukarnia Florjana Unglera 1510 - 1516. Chronologia Drukow i Zasobu Typograficznego. Krakow, 1926.
30 Mocarski Z. Stan badan polskiego drukarstwa. Warszawa, 1936. S. 7.
11
книгопечатание XVI века», посвящённые типографиям К. Хохфедера и Я. Галлера31. В соавторстве с К. Галациньским профессор Пекарский подготовил
32
трёхтомный справочник польских книжных сигнетов32, остававшийся долгое время наиболее полным справочным изданием по эмблематике польской печати.
В начале XX в. к проблеме печати со своей стороны подошли историки литературы. Т. Грабовский, изучавший польскую протестантскую литературу XVI в., пришёл к выводу, что в истории литературы необходимо учитывать и организацию печати как культурный контекст создания книги33. О зарождении во Львове стационарной книготорговли писал историк литературы К. Бадецкий34. Впоследствии, в 1960-70-е гг., сообщество печатников как цех ремесленников искусства рассмотрел Ю. Щепанец 35 . Схожую культурологическую оптику можно увидеть и в других работах того периода (Я. Мушиньский36, Т. Улевич37).
В 20-30-е гг. XX в. в историографии наблюдалась тенденция, которая в полной мере проявила себя уже в послевоенные годы: за большим количеством исследований отдельных типографий или условий книгопечатания в конкретном городе не последовало капитального труда, который бы мог суммировать собранные материалы. Можно предположить, что это объяснимо: во-первых, большим объёмом аккумулированного к тому моменту знания об истории польского книгопечатания; во-вторых,
31 Polonia typographica saeculi sedecimi. Zbor podobizn tloczni polskich XVI stulecia. Z. 1: Kasper Hochfeder. 15031505. Warszawa, 1936; Z. 2: Jan Haller. 1505-1525. Warszawa, 1937. С возобновлением в 1960-е гг. выхода серии, эти тома были переизданы под редакцией М. Блоньской (Вроцлав, 1968) и Х. Капелющ (Вроцлав, 1963) соответственно.
32 Haiacinski K., Piekarski K. Sygnety polskich drukarzy, ksi^garzy i nakladcow. Z. 1-3. Krakow: Kolo Milosnikow Exlibrisu, 1926-1929.
33 Grabowski T. Literatura luterska w Polsce wieku XVI: 1530-1630. Poznan: Towarzystwo Przyjaciol Nauk, 1920. S. 176.
34 Badecki K. Piotr z Poznania, pierwszy staly ksi^garz lwowski // Lwowskie Studia Biblioteczne. T. 1. 1932. S. 6577.
35 Szczepaniec J. Towarzysze kunsztu drukarskiego w Warszawie // Roczniki Biblioteczne. 1962. Z. 3-4. S. 171-186; Szczepaniec J. Rola drukarstwa w zyciu literackim polskiego Oswiecenia // Problemy literatury polskiej okresu Oswiecenia. Wroclaw, 1973. S. 49-105; Szczepaniec J. Drukarze Jego Krolewskiej Mosci w zyciu literackim polskiego Oswiecenia. Wroclaw, 1975.
36 Muszynski J. Ze studiow nad renesansowym drzeworytem ksi^zkowym w Poznaniu w XVI wieku. Poznan, 1970.
37 Ulewicz T. Wsrod impresorow krakowskich doby renesansu. Krakow, 1977.
гетерогенностью исторического материала — история книгопечатания в Кракове, Данциге и Львове имеет гораздо больше различного, чем общего по причине ряда локальных правовых, экономических, культурных особенностей, разницы социальных конъюнктур. В итоге мы не наблюдаем серьезного обобщающего исследования; вместо него — уже в межвоенной историографии — возникает набор территориальных и хронологических вотчин, в которых работают историки. Так, К. Пекарский специализировался на истории типографии Ф. Унглера, действовавшей в Кракове в первой половине XVI в.38, Ю. Серуга — на типографии Яна Галлера, действовавшей в Кракове с 1560-х гг.39, и т. д. Поскольку в XVI в. Краков выпускал порядка 80% всей польской книгопечатной продукции40, долгое время на определенное обобщение до уровня истории книгопечатания в отдельном городе или отдельной местности претендовали только те историки, которые специализировались не на краковских типографиях: А. Енджеёвска исследовала в целом историю львовской печати41, М. Войцеховская — познаньской42, З. Моцарский — торуньской43, и т. д.
Тем не менее в послевоенный период мы можем фиксировать тенденцию к аккумуляции гигантского массива данных, полученных историографией истории польского книгопечатания. Главным событием в этом направлении в 50-е гг. XX в. стал выпуск первого тома «Печатников старой Польши от XV до XVIII в.» — масштабного справочно-библиографического издания, создание которого было инициировано Институтом Литературных Исследований Польской Академии Наук (Instytut Badan Literackich Polskiej Akademii Nauk; IBL PAN). На данный момент вышло шесть крупных томов (последний — в 2001 г.), и ведётся дальнейшая работа. «Печатники...»
38 Piekarski K. Pierwsza Drukarnia Florjana Ungiera 1510 - 1516. Chronologia Druków i Zasobu Typograficznego. Kraków, 1926.
39 Seruga J. Jan Haller: wydawca i drukarz krakowski (1467-1525). Kraków, 1933.
40 Прим.: подсчёт автора. Подробнее см. Гл. I, § 1.
41 Jqdrzejowska A. Ksi^zka polska we Lwowie w XVI w. Lwów-Warszawa, 1928.
42 Wojciechowska M. Z dziejów ksi^zki w Poznaniu w XVI wieku. Poznan, 1927.
43 Mocarski Z. Ksi^zka w Toruniu do roku 1793. Zarys dziejów. Torun, 1934.
13
отличаются от многих других справочников тем, что в них каждая отдельно взятая статья по степени полноты информации походила на самостоятельное исследование: сообщается разносторонняя информация о типографах и типографиях, о печатной продукции, о круге авторов, сотрудничавших с данной типографией, и о прочих контрагентах. Среди библиографических достижений этого времени также стоит упомянуть «Словарь работников польской книги» (1972—) и справочник Я. Рудницкой по книжным каталогам, изданным в Польше до конца XVIII в. (1975)44. Параллельно с аккумуляцией данных по истории книги, в 1960-70-е гг. заметно выросло количество научных работ, посвящённых польскому книгоиздательству. В это время историей антитринитаристской печати в Польше XVI в. занимается профессор IBL PAN А. Кавецка-Грычова45, выступившая также научным редактором «Печатников...». Кроме того, под её редакцией выходит три тома серии «Польское книгопечатание XVI века» — переиздания и продолжения одноименной серии К. Пекарского. Также в проектах IBL PAN, посвящённых истории печати, участвовали М. Блоньска, специализировавшаяся на кириллической печати46 , и историк литературы П. Бухвальд-Пельцова. Авторству последней принадлежат изыскания в области польской поэзии Раннего Нового времени47, а также эмблематики печати48 и цензуры печатных изданий49.
44 Rudnicka J. Bibliografía katalogów ksiçgarskich wydanych w Polsce do konca wieku XVIII. Warszawa, 1975.
45 Kawecka-Gryczowa A. Prasy Krakowa i Rakowa w sluzbie antytrynitaryzmu II Studia nad arianizmem I Pod red. L. Chmaja. Warszawa, 1959. S. 2бЗ-ЗЗ0; Kawecka-Gryczowa A. Aria^skie oficyny wydawnicze Rodeckiego i Sternackiego: dzieje i bibliografía. Wroclaw, Warszawa, 1974.
46 Bioñska M. Próba nowego spojrzenia na dzieje oficyny Szwajpolta Fiola II Rocznik Biblioteki Narodowej. 1968. № 4. S. 51-б2; Bioñska M. Druki cyrylickie w Polsce II Przegl^d Biblioteczny. 1962. № 30. S. 229-2Зб.
47 За более чем полувековой академический путь П. Бухвальд-Пельцова написала десятки работ по этой теме. Подробнее см.: Zychowicz M. Bibliografía prac profesor Pauliny Buchwald-Pelcowej // Rocznik Biblioteki Narodowej. 2006. № XXXVII-XXXVIII. S. 15-32.
48 Buchwald-Pelcowa P. Emblematy w drukach polskich i Polski dotycz^cych XVI-XVIII wieku. Wroclaw-Warszawa-Gdansk-Lódz, 1981.
49 Buchwald-Pelcowa P. Cenzura w dawnej Polsce: miçdzy pras^ drukarsk^ a stosem. Warszawa, 1997; Buchwald-Pelcowa P. Rola cenzury potrydenckiej w Polsce // Formowanie kultury katolickiej w dobie potrydenckiej. Powszechnosc i narodowosc katolicyzmu polskiego. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2016. S. 497-54S.
В 1960-70-е гг. выходят ключевые работы по истории польского книгоиздательства за авторством Х. Швейковской (1904-1987). Интересуясь в первую очередь археографией и библиотечным делом, Швейковская через публикацию силезских инкунабул пришла к проблеме раннего книгоиздательства. В 1961 г. вышел её фундаментальный труд «Печатная книга ХУ-ХУШ в.»50, в котором с помощью методов внешней критики источника опыт польского книгоиздательства впервые вводится в общеевропейский контекст развития печати. Х. Швейковская не проводит детального сравнения традиций книгоиздательства, делая вместо этого самый общий обзор, который на современном этапе развития историографии не может удовлетворить исследовательские запросы. Тем не менее, эта монография с дополнениями переиздавалась в 1975 и 1980 гг., поскольку оказалась востребована не только в среде историков польского книгопечатания, но и в более широком кругу историков, искусствоведов и библиографов. Кроме того, в 1977 г. Х. Швейковская в соавторстве с М. Бурбянкой публикует исследование силезского рынка печатной продукции XVII в., и положения в нём польских печатников51.
Книга Х. Швейковской 1961 г. стала первым, но не последним макроисследованием истории польского книгоиздательства. К сожалению, подобный подход зачастую чреват поверхностным обобщением и отсутствием новизны. В 1988 г. вроцлавский историк Я. Совиньский предпринял попытку обобщить опыт местного книгоиздательства с XV до XX вв.52 В отсутствие в этой работе новых материалов и выводов публикация осталась незамеченной историками ранней печати. В 1987 г. вышла монография Б. Беньковской и Х. Хамерской «Очерки истории книги»53, повторяющая идеи Швейковской в более доступной манере. Примером другой такой попытки скорее
50 Szwejkowska H. Ksi^zka drukowana XV-XVIII wieku. Zarys historyczny. Warszawa, 1961.
51 Burbianka M., Szwejkowska H. Z dziejow drukarstwa sl^skiego w XVII wieku: Baumannowie i ich spadkobiercy. Wroclaw, 1977.
52 Sowinski J. Polskie drukarstwo. Wroclaw, 1988.
53 Bienkowska B., Chamerska H. Zarys dziejow ksi^zki. Warszawa, 1987.
Похожие диссертационные работы по специальности «Другие cпециальности», 00.00.00 шифр ВАК
Советско-польские отношения по проблемам границ Польши в период Второй мировой войны: 1939-19452010 год, кандидат исторических наук Заец, Светлана Викторовна
Политическая мысль Анджея Максимилиана Фредро2018 год, кандидат наук Мержва Ян Александрович
Гравюра на меди в московской книге кириллической печати первой трети XVIII века2004 год, кандидат искусствоведения Ходько, Юлия Михайловна
Польская тема в русской литературе николаевской эпохи: 1826-1855 гг.2015 год, кандидат наук Сабадаш, Надежда Петровна
"Путешествие в святую землю и Египет князя Николая Радзивилла" в русской литературе ХУII - начала ХУIII века2000 год, кандидат филологических наук Федорова, Ирина Владимировна
Список литературы диссертационного исследования кандидат наук Басов Иван Михайлович, 2025 год
Источники
1. Апостол. Львов: [Иван Фёдоров], 1574 // РГБ. МК Кир. 2°.
2. Окружное послание Галицко-Львовского епископа Гедеона Балабана духовным и светским лицам с известием о кончине типографа Ивана Москвитянина. Львов, 8 ноября 1585 г. Копия // Архив СПбИИ РАН. Колл. 57 (Д. И. Зубрицкий). Оп. 1. Д. 23. 2 л.
3. Acta histórica res gestas Poloniae illustrantia ab anno 1507 usque ad annum 1795. T. 1. Epistolarum libros Andreae Zebrzydowski 1546-1553 / ed. W. Wislocki. - Cracoviae: typis Anczyc et Comp, 1878. - 579 p.
4. Acta Rectoralia Almae Universitatis Studii Cracoviensis. T. II: continens annos 1536-1580 / ed. S. Estreicher. - Cracovia: Typis Universitatis Jagellonicae, 1909. - 381 p.
5. Agenda latino et vulgari sermone polonico. Cracoviae: Ioannis Haller, 1514 // PAN BK. Syg. Cim.O.1
6. Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z archiwum tak zwanego bernardynskiego we Lwowie w skutek fundacyi sp. Aleksandra hr. Stadnickiego. Wyd. staraniem Galicyjskiego Wydzialu Krajowego. T. 20. Lauda sejmikowe / oprac. A. Prochaska. - Lwów: z drukarni E. Winiarza, 1909. - 640 s.
7. Akt Rokoszu przeciw Zygmuntowi III Królowi. 24 Czerwca 1607 // Biblioteka Uniwersytecka im. Jerzego Giedroycia w Bialymstoku. Sygn. St-336.
8. Andreae Cricii [...] Ad Ioannem Antoniu[m] Pulleonem Baronem Brugij nuntiu[m] Apostolicum in Ungaria, de negotio Prutenico Epistola. Cracouiae: per Hieronymum Vietorem, 1525 // Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Wroclawskiego. Syg. 400613.
9. Andrzej Lubelczyk. Baptismus Armenorum. [Cracoviae]: in officina Viduae Floriani Unglerij, 1544 // ZNO. Syg. XVI.O.613
10. Antykwariat Wójtowicz, aukcja nr 59. [Электронный ресурс]. URL: https://onebid.pl/pl/dokumenty-szarfenberg-mikolaj-zm-1606/1556162 (Дата посещения: 15.10.2024).
11. Apologia tho iesth Obronienie wiary swi<?tey Krzescianskiey Kosciola pospolitego przeciw naukam Karcerskim z pisma swi<?tego zebrane przes Stanislawa ze Lwowa. Kraków: u dziedz. Marka Szarffenbergera, 1554 // PAN BK. Sygn. Cim.O.166.
12. Archiwum domu Radziwillów. Listy ks. M. K. Radziwilla Serotk i, Jana Zamojskiego, Lwa Sapiehy / wyd. przez A. Radziwill. - Kraków: nakladem ksi<?cia Antoniego Radziwilla, 1885. - 297 s.
13. Bartiomiej Groicki. Artykuly Prawa Maydeburskiego, Które zow^ Speculum Saxonum. Kraków: Drukarnia Lazarzowa, 1565 // PAN BK. Syg. Cim.Qu.2235.
14. Benis A. Materyaly do historyi drukarstwa i ksi<?garstwa w Polsce. T. I-II // Archiwum do Dziejów Literatury i Oswiaty w Polsce. - Kraków: Nakladem Akademii Umiej^tnosci, 1890-1892.
15. Bernacki L. Rozmowy, które mial król Salomon m^dry z Marcholtem grubym a sprosny. - Haarlem: Joh. Enschedé en Zonen, 1913. - 125 s.
16. Bersohn M. Dyplomataryusz dotycz^cy Zydów w dawnej Polsce na zródlach archiwalnych osnuty (1388-1782). - Warszawa: Drukarnia Edward Nicz, 1910. - 266 s. + 37 s.
17. Biblia to iest kxi^gi Stharego y Nowego Zakonu. Kraków: w drukarni Szarffenbergerow, 1561 // BJ. Syg. St. Dr. 8307.
18. Caspar Rodolph. Dialectica Iohannis Gaesarii: Per Qu^stiones in Compendium redacta. In X. praedicamenta Aristotelis isagoge De disputatione. Craccoviae: ex Officina Matthiae Scharffenbergii, 1546 // BJ. Syg. St. Dr. Cim. 202
19. Chrysztopha Warszewickiego po smierci Króla Stephana na pierwszym y glównym ziezdzie Mazowieckim Mowa. Kraków: Drukarnia Lazarzowa, 1587 // ZNO. Syg. XVI.Qu.1928
20. Codex Diplomaticus Universitatis Studii Generalis Cracoviensis. T. 4. - Cracoviae: sumptibus et typis universitatis, 1884. - 187 p. + IV p.
21. Conradus Boius. Mnemosinon bibliorvm memoriale. Cracoviae: per Hieronymum Vietorem, 1550 // BN. Syg. SD XVI.O.151
309
22. Constantini Lascaris Erotemata cum interpretatione Latina. Venetiae: [Aldus Manutius], 1494/1495 // Österreichische Nationalbibliothek. Syg. XI.H.23.
23. Corpus iuris polonici. Sect. 1, Privilegia statuta constitutiones edicta decreta mandata Regnum Poloniae spectantia comprehendentis. Vol. 4, Annos 1523-1534 continentis / typ. O. Balzer. - Cracoviae: sumptibus Academiae Litterarum, 1906. - 796 s.
24. Daniel z Lçczycy. Obrona nauki prawdziwej i wiary starodawnej chrzescijanskiej. Pinczów: w drukarni Danielowej, 1560 // BN. Sygn. mf. B397.
25. Documenta ex Archivo Regiomontano ad Poloniam spectantia, I pars. T. XXX / K. Lanckoronska. - Romae: Institutum Historicum Polonicum Romae, 1973. - XII + 259 p.
26. Dyaryusze i akta sejmowe r. 1591-1592 / wyd. E. Barwinski. -Kraków: Akademia Umiejçtnosci, 1911. - 457 s.
27. Dyaryusze sejmowe r. 1585 / wyd. A. Czuczynski. - Kraków: Akademia Umiejçtnosci, 1901. - 510 s.
28. Dyaryusze sejmowe r. 1597 / wyd. E. Barwinski. - Kraków: Akademia Umiejçtnosci, 1907. - 545 s.
29. Dyaryusze sejmów koronnych 1548, 1553 i 1570 r. / wyd. J. Szujski. -Kraków: Komisya Historycznego Towarzystwa Nauk, 1872. - 311 s.
30. Dyjaryjusze sejmowe r. 1578 / wyd. August Sokolowski. - Kraków: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellonskiego, 1887. - 269 s.
31. Ecclesiastes Xyçgi Salomonowe, które polskim wykladem kaznodzieyskye myanuiemy. Kraków: przez Jeronima Wietora, 1522 // ZNO. Syg. XVI.Qu.2891
32. Erasmus Roterodamus. Hyperaspistes: Diatribe Aduersus Seruum Arbitium Martini Lutheri. Cracoviae: [Hieronim Wietor], 1526 // ZNO. Syg. XVI.O.476
33. Erasmus Roterodamus. Opus de conscribendis epistolis. Cracoviae: per Hieronymum Vietorem, 1523 // ZNO. Syg. XVI.O.672
34. Erasmus Roterodamus. Querela Pacis Undique Gentium Eiectae Profligataeque. Cracovie: per Hieronymum Vietorem, 1518 // ZNO. Syg. XVI.Qu.2258
35. Erasmus Roterodamus. Xi^gi które zow^ J?zyk, z lacinskiego, na polski wylozony. Kraków: Hieronim Wietor, 1542 // BN. Syg. mf. B951
36. Fragmenta álbo pozostálé pismá Iana Kochanowskiego. Kraków: Drukarnia Lazarzowa, 1590 // ZNO. Syg. XVI.Qu.1994
37. Franciscy de Verulamio. Instauratio magna. Multi petrasibunt & augebitur scientia. Londini: Apud J. Billium, 1620 // Library of the University of Toronto. KB6/256.
38. Grzegorz Pawel z Brzezin. Rozdzial Starego Testamentu od Nowego, zydostwa od krzescianstwa, sk^d latwie obaczysz prawie wszytki roznice okolo wiary. [Kraków]: [Alexy Rodecki], 1568 // BKC. Syg. 10985994.
39. Hartleb K. Biblioteka Zygmunta Augusta. Studium z dziejów kultury królewskiego dworu. - Lwów: Towarzystwo Milosników Ksi^zki, 1929. - 203 s.
40. Henryka Korneliusza Agryppy O slachetnosci a zacnosci plci niewiesciej, 1575 / wyd. S. Tomkowicz. - Kraków: drukarnia Uniwersytetu Jagiellonskiego, 1891. - 66 s.
41. Hipler F. Analecta Warmiensia: Studien zur Geschichte der ermländischen Archive und Bibliotheken. - Braunsberg: Verlag von Eduard Peter, 1872. - 172 s.
42. Historyja barzo mila i wesola ku czcieniu, która jest rzeczona i wypisana o Szcz^sciu a o Swejwoli, a zwlaszcza o zywocie dworskim. Kraków, Hieronim Wietor, [po 17 V 1522] 4° / pod red. K. Meller, W. Wydry. - Poznan: Wydawnictwo i drukarnia uni-druk s.j., 2010. - 22 s.
43. Illustriss[imi] et Reverendiss[imi] Domini D. Io. Francisci Commendoni, S. R. E. Cardinalis, Apostolicae fedis, per Germaniam & Poloniam de latere Legati Oratio. [Cracoviae], 1573 // PAN BK. Syg. Cim.Qu.2387
44. Institutionum seu elementorum iuris ciuilis libri iiij. Parisijs: Ex officina libraria Yolande Bonhomme vidue spectabilis viri Thielmanni Keruer, 1540 // Library of Congress. Syg. KJA 1082.2 1541
45. Jakub Górski. Index errorum aliquot, ex innumeris stultitiis blasphemiis, et impietatibus, Thalmudici operis collectus. Cracoviae: Lazarus Andreae excudebat, 1569 // BKC. Syg. 1319 II Cim.
46. Jakub Wujek. Biblia Novum Testamentum. Kraków: W Drukárni Andrzeiá Piotrkowczyká, 1593 // Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu. Syg. E.XII 24 PK 104
47. Jakub Wujek. Postilla Catholica tho iesth Kazania na kozd^ Niedziel? y na kozde swi?to przez caly rok. Kraków: Máttheus Siebeneycher, 1573 // ZNO. Syg. XVI.F.4120.1-2
48. Jakub Wujek. Postilla Katholicka Mnieysza. Kraków: Nakladem i drukiem wydawnictwa Wladyslawa Jaworskiego, 1617 // BN. Syg. mf. B3580
49. Jakub Wujek. Postilla Kátholicka Mnieysza. Kraków: w Drukárniey Andrzeiá Piotrkowczyká, 1605 // ZNO. Syg. XVII-15698
50. Jakub Wujek. Postilla Katholicka Mnieysza. Kraków: w Drukarni Siebeneycherowey, 1596 // ZNO. Syg. XVI.F.4479
51. Jakub Wujek. Postille Mnieyszey Cz^sc Wtora Letnia. Posnaniae: Jan Worlab, 1580 // ZNO. Syg. XVI.Qu.1738
52. Jakub Wujek. Postylle Katholiczney na Niedziele Cz?sc Wtora Letnia. Kraków, 1584 // ZNO. Syg. XVI.F.4156/2
53. Jan Kochanowski. Kraków: Drukarnia Lazarzowa, 1585 // BN. Sygn. SD XVI.Qu.7331
54. Jan Kochanowski. O Czechu Y Lechu historia naganiona. Kraków: Drukarnia Lazarzowa, 1589 // PAN BK. Syg. Cim.Qu.2302
55. Jan Podworzecki. Wrozki. Kraków: Drukarnia Lazarzowa, 1589 // BJ. Syg. DIGSTDR000216
56. Jan z Kijan. Fraszki sowirzala nowego. Kraków: [n.d.], 1614 // PAN BK. Syg. 12920.
57. Joachim Bielski. Kronika polska Marcina Bielskiego. Krakow: W Drukarni Jakuba Sibeneychera, 1597 // BJ. Syg. St. Dr. Cim. 8176
58. Ksiçga kancelaryjna Zygmunta Augusta // PAN BK. Syg. BK248.
Mf33.
59. Les correspondants d'Alde Manuce: matériaux nouveaux d'histoire littéraire (1483-1514) / P. de Nolhac. - Rome: Imprimerie Vaticane, 1888. - 104 p.
60. Listea Thomas Plaza ad Martinum Cromerum. Cracoviae, 4 Novembris 1577 // Архив СПбИИ РАН. Колл. 32 (Польские рукописные книги). Карт. 688. Д. 3. F. 76 - 76v.
61. Listy ks. Piotra Skargi T. J. z lat 1566-1610 / Oprac. J. Syganski. -Krakow: Wydawnictwo Towarzystwa Jezusowego, 1912. - 330 s.
62. M. Jaroslavicius. Elegia Pestifere Lutheranae sectae. Cracoviae: [per Hieronymu Vietorem], 1524 // ZNO. Syg. XVI.O.703
63. Maciej Stryjkowski. Kronika Polska Litewska, Zmodzka, y wszystkiey Rusi Kijowskiey, Moskiewskiey, Siewierskiey, Wolynskiey, Podolskiey, Podgorskiey, Podlaskiey, etc. Y rozmaite przypadki woienne y domowe, Pruskich, Mazowieckich, Pomorskich, y inszych krain Krolestwu Polskiemu y Wielkiemu Xiçstwu Litewskiemu przyleglych. Krolewec: Georg Osterberger, 1582 // Biblioteka Ksi^z^t Czartoryskich. Syg. 40 III Cim.
64. Marcin Bialobrzeski. Postilla Orthodoxa To iest Wyklad Swientych Ewanieliy Niedzielnych y Swi^t Uroczystych przez caly Rok. Krakow: W Drukarney Lazarzowey, 1581 // ZNO. Syg. XVI.F.4185_t1
65. Marcin Bielski. Komedia Justina y Konstanciey. Krakow: drukowal Matys Wirzbiçta, 1557 // BN. Syg. SD XVI.O.6215
66. Marcin Bielski. Kronika tho iest historya swiata. [Krakow]: [Mateusz Syebieneicher], 1564 // PAN BK. Sygn.Cim.F.4063.
67. Marcin Bielski. Kronika wszystkiego swiata. Krakow: [Helena Unglerowa], 1551 // BJ. Syg. 11232558
68. Marcin Czechowic. Rozmowy Christianskie. Krakow: drukowal A. Rodecki, 1575 // ZNO. Syg. XVI.Qu.1813
313
69. Marcin Kromer. O Kostyele Bozym albo Krystusowym Mnicha z Dworzaninem rozmowa trzecya. Krakow: Lazarz Andrysowic, 1553 // ZNO. Syg. XVI.O.57 adl.
70. Marcin Kromer. Polonia siue De sitv, popvlis, moribvs, magistratibvs et republica regni Polonici libri duo. Coloniae: apud Maternum Cholinum, 1578 // BJ. Syg. Berol. Ud 5602
71. Martin Luther. Auslegung der Episteln vnd Euangelien vom Aduent an bis auff Ostern. Wittemberg: Johannes Grunenberg, 1525 // Würtembergische Landesbibliothek Stuttgart. Theol.fol.1085.
72. Mathias Franconius. Oratio Funebris In Mortem [...] Sigismundi Primi Invictissimi Optimique Poloniae Etc. Regis. Cracoviae: apud Hieronymum Scharffenbergum, 1548 // ZNO. Syg. XVI.O.726
73. Michael Fridewald. Accvsatio criminalis contra Rebelles. Krakow: Drukarnia Scharffenberow, 1569 // PAN BK. Syg. Cim.Qu.2403
74. Mikolaj Rej. Zwierziniec, w ktorym rozmaitich stanow ludzi, zwirz^th y ptakow kstalty, przypadki y obyczaie s^ wlasnie wypisane. Krakow: z drukarnie Macieia Wirzbiçty, 1574 // PAN BK. Syg. Cim.Qu.2173
75. Modlitwa Powssednya do Troyce swyçtey przeciwko nyeprzyyacyelom Koscyola Swyçtego. Krakow: u wdo(wy) Hyer(onima) Wiet(ora), 1549 // ZNO. Syg. XVI.O.838.
76. Monumenta Historica Dioeceseos Wladislaviensis. T. 20-22. -Wladislaviae: typis Arminii Neuman, 1901 -1903.
77. Monumenta Poloniae Typographica XV et XVI saeculorum. Vol. I. / red. J. Ptasnik. - Leopoll: Sumptibus Instituti Ossoliniani, 1922. - 456 p.
78. Mlot na czarownice: Postçpek Zwierzchowny w czarach, takze sposob uchronienia sie ich y lekarstwo na nie w dwoch czçsciach zamykai^cy. Krakow: Drukarnia Symona Kempiniego, 1614 // ZNO. Syg. XVII-1241
79. Nowy Testament polskim jçzykiem wylozony. Krakow: v dziedzicow Markusa Szarffenbergera, 1556 // BN. Syg. SD XVI.Qu.217
80. Opalinski K. Satyry. - Krakow: Nakladem K. Bartoszewicza, 1884. -
259 s.
81. Oratio Martini Cromeri In Funere Optimi et maximi principis Sigismundi. Cracoviae: apud Viduam Hier. Viet., 1548 // ZNO. Syg. XVI.Qu.2980
82. Orichoviana. Opera inedita et epistulae Stanislai Orzechowski. 1543 -1566. Vol. 1 / oprac. J. Korzeniowski. - Krakow: Czas, 1891. - 740 s.
83. Papee F. Akta Aleksandra krola polskiego, Wielkiego Ksi?cia Litewskiego itd.: (1501-1506). - Krakow: Polska Akademia Umiej?tnosci, 1927. -622 s.
84. Piekosinski F. Kodeks dyplomatyczny miasta Krakowa 1257-1506. Cz. 2 // Kodeks dyplomatyczny miasta Krakowa. Krakow: Drukarnia «Czasu», 1882. S. 372-489.
85. Piesn O Plagach czasow teraznieyszych na Polsk? przepuszczonych. [Krakow]: [Stanislaw Szarfenberg], 1573 // ZNO. Syg. XVI.O.199.
86. Piotr Skarga. Kazania na niedziele i swi?ta calego Roku. Krakow: Drukarnia Piotrkowczyka, 1595 // ZNO. Syg. XVI.F.4642
87. Piotr Skarga. Kazania o siedmi sakramentach Kosciola s. katolickiego, do ktorych s^ przydane Kazania przygodne o rozmaitych nabozenstwach wedle czasu. Krakow: Drukarnia Piotrkowczyka, 1600 // BN. syg. mf. B716
88. Pisma poetyczne polskie Sebestyana Fabiana Klonowicza. - Krakow: Wydanie Kazimierza Jozefa Turowskiego, 1858. - 259 s.
89. Polonia typographica saeculi sedecimi: Zbior podobizn zasobu drukarskiego tloczni polskich XVI stulecia. 12 t. / Oprac. K. Piekarski, H. Kapelus, H. Bulhak, A. Kawecka-Gryczowa, etc. - Wroclaw, Warszawa, Krakow, Gdansk: Zaklad Narodowy im. Ossolinskich, 1936-1981.
90. Pymander Mercvrii Trismegisti: Cum Commento Fratris Hannibalis Rosseli Calabri, Ordinis Minorvm Regvlaris obseruantic, Theologie & Philosophic, ad S. Bernardinum Cracovic Professoris. Cracoviae: In Officina Typographica Lazari, 1584 // München, Bayerische Staatsbibliothek. 2 A.gr.b. 6133/4.
91. Relacye nuncyuszów apostolskich i innych osób o Polsce. Od roku 1548 do 1690. T. I. / Ed. E. Rykaczewski. - Paryz: Wydanie Biblioteki Polskiej, 1864. - 476 s.
92. Rozmowy dworzanina z mnichem (1551-1554) Marcina Kromera / wyd. J. Los. - Kraków: Akademia Umiej<?tnosci, 1915. - 449 s.
93. Samuel Rabi Marokanski. Epistola albo list Rabi Samuela zyda ku drugiemu Rabi Izaakowi zidowi poslany, ze Jezus Nazarenski prawdziwem jest Messjaszem y wszego swiata zbawicielem, a ize zydowie prózno innego Mesiasza oczekawaj^. Kraków: Officina Ungleriana, 1538 // ZNO. Syg. XVI.O.644
94. Sebastian Fabian Klonowic. Roxolania. Cracoviae: typis Andreae Petricouij, 1584 // ZNO. Syg. XVI.Qu.1695
95. Stanislaw Orzechowski. Quincvnx, Tho iest, Wzór Korony Polskiey, na Cynku wystawiony. Kraków: Officina Lazari, 1564.
96. Stanislaw Orzechowski. Rozmowa albo Dyalog okolo exequucyey Polskiey Korony. Kraków: Drukarnia Lazarzowa, 1563 // ZNO. Syg. XVI.Qu.1552
97. Stanislaw Poklatecki. Pogrom Czarnoksi^skie bl^dy, Latáwcow zdrady, y Alchimickie falsze, iako rozplasza, za pozwoleniem zwierzchnoscsi spisany. Kraków: Drukarnia Jakuba Siebeneychera, 1595 // ZNO. Syg. XVI.Qu.2268
98. Stanislaw Poklatecki. Snow Dobrych obron^ á szkodliwych przestrog?, z potrzebnymi naukami rodzaiewi ludzkiemu, z pozwoleniem Starszych. Kraków: Drukarnia Jakuba Siebeneychera, 1594 // ZNO. Syg. XVI.Qu.2135
99. Stanislaw Sokolowski. Szafarz abo O pohamowaniu utrat niepotrzebnych Dialog. Kraków: Drukarnia Lazarzowa, 1589 // ZNO. Syg. XVI.Qu.1966
100. Stanislaw Zaborowski. Contra malos Divites et Usurarios Tractatus. Cracovie: Impressum opera Floriani, 1512 // ZNO. Syg. XVI.Qu.2697
101. Stefan Falimirz. O ziolach i o mocy ich. Kraków: Florian Ungler, 1534 // ZNO. Syg. XVI.Qu.3132
102. Ulanowski B. Materialy do historii ustawodawstwa synodalnego w Polsce w w. XVI. T. 1. Krakow: nakladem Akademii Umiej^tnosci, 1895. 232 s.
103. Ulrich von Hutten. Vlrici Hutteni de Arte Versificandi Liber unus Heroico carmine ad Ioannem & Alexandrum Osthenios Pomeranos Equites. Cracoviae: per Hieronymum Vietorem, 1525 // Архив СПбИИ РАН. Колл. 29. Карт. 481. Д. 3.
104. Valentinus Eckius. De Reipvblicae Administratione, Dialogus. Cracoviae: per Hieronymum Vietorem, 1520 // Архив СПбИИ РАН. Колл. 29 (Польша. Акты и письма королей). Карт. 481. Д. 5.
105. Vincenti Lirinensis. Pro catholicae fidei antiquitate et universitate. Cracouie: per Hieronymu Vietorem, 1539 // ZNO. Syg. XVI.O.882
106. Volumina Legum. T. II. Petersburg: drukiem Jozafata Ohryzki, 1859.
107. Zrodla do historii sztuki i cywilizacyi w Polsce. T. 1. Rachunki dworu krolewskiego 1544-1567 / wyd. A. Chmiel. - Krakow: Nakladem Akademii Umiej^tnosci, 1911. - 376 s.
108. Zywot wssechmocnogo syna bozego pana Jesu Krysta. [Krakow]: wybijano wlasnym nakladem Jeronyma Vietora, 1522 // PAN BK. Syg. Cim.F.4188
Литература
1. 400 lat drukarstwa Torunskiego. Katalog wystawy / oprac. J. Huppenthal, Z. Gardzielewski. - Torun: Zaklady Graficzne, 1969. - 52 s.
2. Андриевский А. А. Первый русский книгопечатник. 1583 г. -Киев: Типография Киевского губернского правления, 1895. - 22 с.
3. Аржакова Л. М. «Сеймовые проповеди» (1597) Петра Скарги: актуальные проблемы и варианты их решения // Таврические чтения 2016. Актуальные проблемы парламентаризма: история и современность. Т. 2. СПб, 2017. С. 267-272.
4. Аржакова Л. М. Геополитические представления польского шляхтича XVI в. (Петр Грабовский и его трактат 1595 г.) // Проблемы
социальной истории и культуры Средних веков и Раннего Нового времени. 2003. № 4. С. 156-171.
5. Аржакова Л. М. Епископ Юзеф Верещиньский и проекты военной реформы в Речи Посполитой // Проблемы социальной истории и культуры Средних веков и Раннего Нового времени. 2001. № 3. С. 183-195.
6. Аржакова Л. М. Турецкий вопрос в польской публицистике конца XVI века. - диссертация ... кандидата исторических наук: 07.00.03. - Москва, 1999. - 233 с.
7. Басов И. М. Антиведовской дискурс в польской печати XVI в. // Вестник Новосибирского государственного университета. Серия: История, Филология. 2025. Вып. 1. С. 29-39.
8. Басов И. М. Антииудейская полемика в польской печати XVI века // Российский журнал истории Церкви. 2024. Т. 5, № 3. С. 11-24.
9. Басов И. М. Историография истории печати Польского королевства XV-XVI вв. // Петербургский исторический журнал. 2025. № 1 (45). С. 176-185.
10. Басов И. М. Маркеры социального статуса в польских издательских подписях 1-й половины XVI в. // Genesis: исторические исследования. 2024. № 3. С. 166-176.
11. Басов И. М. От народа к гражданству: проблема интерпретации польского исторического нарратива в XVIII-XIX веках // Диалог со временем. 2022. № 78. С. 203-213.
12. Басов И. М. Польская издательская марка как предмет псевдогеральдики (в контексте европейской печати XVI в.) // Вспомогательные исторические дисциплины. 2024. XLIII. С. 46-58.
13. Басов И. М. Репрезентация образа Речи Посполитой в «Библиотеке Польской» К. Ю. Туровского на примере памфлетов XVI-XVII вв. // История. Историки. Источники. 2019. № 2. С. 68-74.
14. Басов И. М. Цены на рынке печатной книги в Польском королевстве в XVI в. // Экономическая история. 2024. Т. 20, № 3. С. 247-258.
318
15. Баткин Л. М. Итальянские гуманисты: стиль жизни, стиль мышления. - М.: Наука, 1978. - 197 с.
16. Бахтиаров А. А. Иван Федоров. Первый русский книгопечатник. Исторический очерк. - СПб.: Типография Е. Евдокимова, 1895. - 31 с.
17. Бек Т. Очерки по истории машиностроения. Т. 1 / пер. Е. Левковича и Б. Прозорова. - М.-Л.: ГТТИ, 1933. - 300 с.
18. Бондар Н. Патр видань Острозько! друкарш // Науковi пращ Нащонально! бiблiотеки Укра!ни iм. В. I. Вернадського. Вип. 34. Кшв, 2012. С. 337-351.
19. Босак О. I., Савчук Г. М. Друкарство на укра!нських землях перед прибуттям 1вана Федоровича // Полiграфiя i видавнича справа. 2011. № 3. С. 3-10.
20. Вирський Д. Станюлав Орiховський-Роксолан як юторик та полггичний мислитель. - Кшв-Кременчук: Вид-во КДПУ, 2001. - 217 с.
21. Владимиров Л. И. Всеобщая история книги. - М.: Книга, 1988. -
312 с.
22. Владимиров П. В. Начало славянского и русского книгопечатания в ХУ-ХУ1 вв. - Киев: Типография Н. Пилющенко, 1894. - 34 с.
23. Галенчанка Г. Праблемныя документы Скарышяны у кантэксце рэальнай крытык // 480 год беларускага кшгадрукавання: матэрыялы Трэщх Скарынаусюх чытанняу. Мшск: Беларуская навука, 1998. С. 9-20.
24. Динер Е. В., Цветкова В. А. Типология книги и дефиниция понятия «книга»: состояние вопроса и направления решения (продолжение дискуссии) // Вестник МГУКИ. 2024. № 4 (120). С. 213-221.
25. Долиньска М. Локалiзацiя Ставрошгшсько! друкарш у Львовi // Вюник Львiвського ушверситету. Серiя Книгознавство, бiблiотекознавство та шформацшш технологи. 2006. Вип. 1. С. 133-140.
26. Економiчнi привше! мюта Львова ХУ-ХУШ ст: привше! та статути ремюничих цехiв i купецьких корпорацш / Упор. М. Капраль, наук.
ред. Я. Дашкевич, Р. Шуст. 2-е видання (електронний варiант). - Львiв, 2013. - 876 с.
27. Зеленина К. А. Старые русские граверы и литографы. - М.: Государственное Издательство, 1925. - 70 с.
28. Зёрнова А. С. Начало книгопечатания в Москве и на Украине. -М.: типография Библиотеки им. Ленина, 1947. - 105 с.
29. История польской литературы. Т. 1 / ред. В. В. Витт, И. С. Миллер, Б. Ф. Стахеев и др. - М.: Наука, 1968. - 616 с.
30. Кавалёу С. В. Шматмоуная паэзiя Вялжага Княства Лггоускага эпохi Рэнесансу. - Мшск: Кшгазбор, 2010. - 376 с.
31. Капраль М. Люди корпораци: Львiвський шевський цех у XVII-XVIII ст. - Львiв: Львiвське вщдшення 1УАД iм. М. С. Грушевського НАН Украши, 2012. - 552 с.
32. Коляда Г. И. Иван Федоров — редактор первопечатного Апостола: к 400-летию русского книгопечатания // Славянский сборник. Вып. 2. 1963. С. 136-144.
33. Ластоуск В. Псторыя Беларускай (Крыускай) кшп. Коуна: Друкарня Сакалоускага i Лана, 1926. 776 с.
34. Лескинен М. В. Мифы и образы сарматизма. Истоки национальной идеологии Речи Посполитой. - М.: Институт славяноведения РАН, 2002. - 178 с.
35. Люблинский В. С. Ранняя книга как ступень в развитии информации // Пятьсот лет после Гуттенберга. 1468-1968. Статьи. Исследования. Материалы / Под ред. Е. С. Лихтенштейна и А. А. Сидорова. М.: Наука, 1968. С. 144-238.
36. Люблинский В. С. Судьба памятника и его значение в истории отечественного книгопечатания // Известия АН СССР. Отделение литературы и языка. 1955. Т. 14. Вып. 5. С. 460-468.
37. Лясковская О. А. Французская готика. - М.: Искусство, 1973. - 174
с.
38. Мацюк О. Острозька папiрня кшця XVI — початку XVII ст. // Острозька давнина: Дослiдження i матерiали. Львiв, 1995. Вип. 1. С. 37-39.
39. Мацюк О. Я. Чи було книгодрукування на Укра!ш до 1вана Федорова // Архiви Укра!ни. 1968. № 2. С. 3-14.
40. Мельников О. Чи було книгодрукування в Укра!ш до 1вана Федорова: огляд публжацш останшх рокiв // Вiсник Книжково! палати. 2006. № 4. С. 10-13.
41. Мечковска X. «Полоника»: дефиниции, критерии отбора, приминение в польской библиографии // Библиосфера. 2016. № 2. С. 63-67.
42. Мигонь К. Наука о книге: Очерк проблематики. - М.: Книга, 1991.
- 198 с.
43. Наливайко Д. Жанрово-стилевая система литературы Возрождения // Вопросы литературы. 1979. № 11. С. 164-200;
44. Немировский Е. Л. Азбуки Ивана Федорова, его учеников и последователей. - Пятигорск: Снег, 2015. - 271 с.
45. Немировский Е. Л. Иван Фёдоров (около 1510-1583). - М.: Наука, 1985. - 321 с.
46. Немировский Е. Л. История славянского кирилловского книгопечатания. Книга 1. Возникновение славянского книгопечатания. - М.: Наука, 2003. - 531 с.
47. Немировский Е. Л. Начало славянского книгопечатания: опыт критического пересмотра вопроса в связи с историей польского Возрождения.
- Автореферат дисс. на соиск. уч. ст. докт. ист. наук. - М.: Институт славяноведения и балканистики АН СССР, 1969. - 48 с.
48. Немировский Е. Л. Очерки историографии русского книгопечатания // Книга. Исследования и материалы. Сборник 8. М.: Издательство Всесоюзной книжной палаты, 1963. С. 5-42.
49. Немировский Е. Л. По следам первопечатника. - М.: Современник, 1983. - 215 с.
50. Немировский Е. Л. Труды по истории русского первопечатания во второй половине XIX-XX веках // Книга. Исследования и материалы. Сборник 9. Москва: Книга, 1964. С. 389-437.
51. Шкалаеу М. Псторыя беларускай кшп. Т. 1: Кшжная культура Вялшага Княства Л^оускага. - Мшск: Беларуская Энцыклапедыя 1мя П. Броую, 2009. - 424 с.
52. Петрушевич А. С. Иван Федоров, русский первопечатник: историческо-библиографическое рассуждение. - Львов: Типография Ставропигийского института, 1883. - 38 с.
53. Пилипенко В. Перед лицем ворога: польська антитурецька лггература середини XVI — середини XVII ст. - Кшв: 1нст. Украшсько! Археографи та Джерелознавства 1м. М. С. Грушевського, 2014. - 232 с.
54. Полевой П. Н. Очерк жизни и деятельности первого русского печатника Ивана Федорова. - СПб.: Типография товарищества «Общественная польза», 1883. - 16 с.
55. Прохоренков И. А. Военная и политическая печатная пропаганда Речи Посполитой в конце XVI — начале XVII века: Печатники на королевской службе // Studia Slavica et Balcanica Petropolitana. 2021. № 2. С. 53-63.
56. Прохоренков И. А. Польско-литовская поэтическая пропаганда и ее образный ряд (на примере редких изданий панегирической поэзии эпохи первой димитриады в коллекциях РНБ) // Книжная старина. Сборник научных трудов. Выпуск 4. СПб., 2018. С. 41-56.
57. Радаев В. В. Что такое рынок: экономико-социологический подход // Общественные науки и современность. 2007. № 3. С. 115-127.
58. Савельева Е. А. Книги польского короля Сигизмунда II Августа. Каталог. - СПб.: Библиотека Российской Академии Наук, 1995. - 150 с.
59. Саверчанка I. Aurea mediocritas. Кшжна-шсьмовая культура Беларуси Адраджэння i ранняе барока. - Мшск: Тэхналопя, 1998. - 319 с.
60. Самарин А. Ю. Самый знаменитый книговед (к 90-летию Е. Л. Немировского) // Библиотековедение. 2015. № 6. С. 66-70.
322
61. Саутина Е. В. Книга в системе книговедческого знания: анализ подходов и дефиниций // Вестник ЧГАКИ. 2013. № 4 (36). С. 20-27.
62. Собко Н. П. Ян Галлер, краковский типографщик XVI века, его предшественники, товарищи и преемники. - СПб: Типография В. С. Балашева, 1883. - 54 с.
63. У истоков русского книгопечатания / Ред. М. Н. Тихомиров, А. А. Сидоров, Т. Н. Протасьева. - М.: Издательство АН СССР, 1959. - 267 с.
64. Фёдоровские чтения - 2022: к 295-летию Академической типографии в России. Материалы международной научной конференции (Москва, 24 мая 2022 г.) / сост. Л. А. Авгуль, Н. В. Вдовина. - М.: Наука, 2022.
- 220 с.
65. Филюшкин А. И. Изобретая первую войну России и Европы: Балтийские войны второй половины XVI в. глазами современников и потомков. - СПб: Дмитрий Буланин, 2013. - 880 с.
66. Функе Ф. Книговедение. - М.: Высшая школа, 1982. - 296 с.
67. Шибанов П. П. Каталог русских и славянских книг, напечатанных вне Москвы и Петербурга с основания типографий до новейшего времени. -М.: типография Л. и А. Снегирёвых, 1887. - 127 с.
68. Щетинина А. В. Теоретико-методологические основы идеографирования социальной лексики. - Екатеринбург: Ажур, 2018. - 180 с.
69. Эсоно А. Ф. Топографические виды в немецком летучем листке XVII века: «Портрет города» и правдоподобие барокко // Искусство Евразии. 2020. №1 (16). С. 134-145.
70. Якутина Е. Н. История рекламы Италии (от зарождения до 1976 г.): социально-экономический и культурный аспект. - М.: Издательство Московского гуманитарного университета, 2017. - 144 с.
71. 1саевич Я. Укра!нське книговидання: витоки, розвиток, проблеми.
- Львiв: !нститут укра!нознавства iм. I. Крип'якевича НАН Укра!ни, 2002. -520 с.
72. Adrianek M. Z dziejow handlu ksi^zk^ w Lublinie // Nadbitka Ksi?garz. 1981. № 3. S. 18-25.
73. Aleksandrowska E. Geografia srodowiska pisarskiego // Problemy literatury polskiej okresu Oswiecenia / pod red. Z. Golinskiego. Wroclaw: Zaklad Narodowy im. Ossolinskich, 1977. S. 217-337.
74. Allen R. C. The Great Divergence in European Wages and Prices from the Middle Ages to the First World War // Explorations in Economic History. 2001. № 38 (4). P. 411-447.
75. Anderson B. Imagined communities. Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. Revised edition. - London: Verso, 2006. - 240 p.
76. Andrejew A. Waclaw Koler i jego ksi<?gozbior // Roczniki Biblioteczne. 1980. R. 24. Z. 1. S. 441-465.
77. Augustyniak U. Informacja i propaganda w Polsce za Zygmunta III. -Warszawa: Wydawnictwo PWN, 1981. - 236 s.
78. Balaban M. Drukarstwo zydowskie w Polsce XVI w. // Pami^tnik Zjazdu Naukowego im. J. Kochanowskiego. Krakow, 1931. S. 102-116.
79. Balaban M. Historja Zydow w Krakowie i na Kazimierzu, 1304-1868. T. 1: 1304-1655. - Krakow: Nadzieja, 1931. - 568 s.
80. Balaban M. Zydowskie miasto w Lublinie / przekl. J. Doktor. - Lublin: Brama Grodzka — Teatr NN, 2012. - 120 s.
81. Balaban M. Zydowskie miasto w Lublinie. - Lublin: Osrodek Brama Grodzka-Teatr NN, 1939. - 120 s.
82. Bandtke J. S. Historya drukarn krakowskich od zaprowadzenia drukow do tego Miasta do czasow naszych. - Krakow: Drukarnia Jozefa Mateckiego, 1815. - 268 s.
83. Bandtke J. S. Historya drukarn w Krolestwie Polskiem i Wielkiem Xi^stwie Litewskiem jako i w kraiach zagranicznych, w ktorych polskie dziela wychodzily. T. 1-3. - Krakow: Drukarnia Jozefa Mateckiego, 1826.
84. Baranowski B. Procesy czarownic w Polsce w XVII i XVIII wieku. -Lodz: Lodzkie Towarzystwo Naukowe, 1952. - 181 s.
324
85. Baranowski I. Przemysl Polski w XVI wieku. - Warszawa: Wydawnictwo M. Arcta, 1919. - 196 s.
86. Bartoszewicz A. Mieszczanie «litterati» w polskim miescie pózniego sredniowiecza // Kwartalnik Historyczny. R. CVI. 1999. № 4. S. 3-19.
87. Bartoszewicz A. Urban Literacy in Late Medieval Poland. Turnhout: Brepols, 2017. 484 p.
88. Barycz H. Historja Uniwersytetu Jagiellonskiego w epoce humanizmu. T. I—III. - Kraków: Nakladem Uniwersytetu Jagiellonskiego, 1935.
89. Barycz H. Szkice z dziejów Uniwersytetu Jagiellonskiego. - Kraków: Tow. Milosników Historji i Zabytków Krakowa, 1933. - 179 s.
90. Barycz H. Szlakami dziejopisarstwa staropolskiego: studia nad historiografía w. XVI-XVIII. - Wroclaw-Warszawa-Kraków-Gdansk: Zaklad Narodowy im. Ossolinskich, 1981. - 308 s.
91. Beck M. Untersuchungen zur geistlichen Literatur im Ko lner Druck des frühen 16. Jahrhunderts. - Göppingen: Kümmerle, 1977. - 217 s.
92. Bednarski S. Materyaly do historyi o drukarniach w Polsce, a mianowicie o drukarniach lwowskich i prowincyonalnych. - Lwów: Drukarnia Kraj, 1888. - 136 s.
93. Belle M.-A., Hosington B. M. Thresholds of Translation: Paratexts, Print, and Cultural Exchange in Early Modern Britain. - London: Palgrave Macmillan, 2018. - 327 p.
94. Bendowska M. Printed Editions of the Book of the Kuzari from the 16th to 18th Century // Kwartalnik historii zydów — Jewish History Quarterly. 2019. № 3. P. 547-591.
95. Bendowska M. Prints in Yiddish Published in Lublin during the 1st Commonwealth // Kwartalnik historii zydów — Jewish History Quarterly. 2018. № 1. P. 35-56.
96. Bendowska M. Sefer derekh ets ha-hayim against the Background of History of Jewish Printing in the 1st Republic of Poland // Kwartalnik historii zydów — Jewish History Quarterly. 2017. № 3. P. 381-403.
325
97. Benis A. Materyaly do historyi drukarstwa I ksi<?garstwa w Polsce. T. II. Biblioteki prywatne w XVI w. - Krakow: w drukarni Fr. Kluczyckiego, 1891. -43 s.
98. Bialy A. Szesnastowieczne oprawy z krakowskiej szkoly introligatorskiej na przykladzie kolekcji z Biblioteki Jasnogorskiej — wybrane problemy. Rozprawa doktorska. - Katowice: Uniwersytet Sl^ski w Katowicach, Wydzial Filologiczny, 2015. - 236 s.
99. Bibliographia Polonica XV ac XVI saeculi / Red. T. Wierzbowski. Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie. T. 1-3. 1889-1894.
100. Bienkowska B., Chamerska H. Zarys dziejow ksi^zki. - Warszawa: Wydawnictwo Spoldzielcze, 1987. - 436 s.
101. Binzel C., Link A., Ramachandran R. Language, Knowledge, and Growth: Evidence from Early Modern Europe / CEPR DP15454 Working Paper. 2023. 66 p. [Электронный ресурс]. URL: https://papers.ssrn.com/sol3/papers. cfm?abstract id=4381287
102. Binzel C., Link A., Ramachandran R. The Protestant Reformation and Language Choice in the Holy Roman Empire / CEPR DP17818 Working Paper. 2023. 65 p. [Электронный ресурс]. URL: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4381316
103. Birkenmajer A. Nowe szczegoly o dziejach ksi<?gozboru Jakoba Brzeznckiego. - Krakow: W Drukarni W. L. Anczyca, 1932. - 20 s.
104. Blair A. M. Too Much To Know: Managing Scholarly Information before the Modern Age. - New Haven: Yale University Press, 2010. - 416 p.
105. Blonska M. Druki cyrylickie w Polsce // Przegl^d Biblioteczny. 1962. № 30. S. 229-236.
106. Blonska M. Proba nowego spojrzenia na dzieje oficyny Szwajpolta Fiola // Rocznik Biblioteki Narodowej. 1968. № 4. S. 51-62.
107. Bobowski B. Gmerki oraz piecz^cie herbowe mieszczan // Studia Zachodnie. 2019. Vol. 19. S. 9-16.
108. Bogucka M., Samsonowicz H. Dzieje miast i mieszczanstwa w Polsce przed rozbiorowej. - Wroclaw, Warszawa, Krakow, Gdansk, Lodz: Zaklad Narodowy imenia Ossolinskich, 1986. - 673 s.
109. Bogusz M. Wyposazenie graficzne Kroniki wszystkiego swiata Marcina Bielskiego (1554, 1564) // Biuletyn Historii Sztuki. 2022. T. LXXXIV, № 1. S. 5-42.
110. Broadsheets. Single-sheet Publishing in the First Age of Print / ed. by A. Pettegree. - Leiden: Brill, 2017. - 542 p.
111. Brojer W. The Search for the Hidden Light. Problems with Bilingual Hebrew-Polish Edition of Sefer ha-bahir // Kwartalnik historii zydow — Jewish History Quarterly. 2016. № 1. P. 65-83.
112. Brückner A. Jubileusz Reja w literaturze // Przegl^d Polski. T. 161. Krakow: Czas, 1906. S. 15-40.
113. Brückner A. Roznowiercy polscy. Szkice obyczajowe i literackie. Seria I. - Warszawa: Nakladem Ksi^garni Naukowej, 1905. - 281 s.
114. Buchwald-Pelcowa P. Cenzura w dawnej Polsce: mi^dzy pras^ drukarsk^ a stosem. - Warszawa: Wydawnictwo SBP, 1997. - 290 s.
115. Buchwald-Pelcowa P. Emblematy w drukach polskich i Polski dotycz^cych XVI-XVIII wieku. - Wroclaw-Warszawa-Gdansk-Lodz: Zaklad Narodowy im. Ossolinskich, 1981. - 308 s.
116. Buchwald-Pelcowa P. Rola cenzury potrydenckiej w Polsce // Formowanie kultury katolickiej w dobie potrydenckiej. Powszechnosc i narodowosc katolicyzmu polskiego / Red. J. D^bkowska-Kujko. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2016. S. 497-548.
117. Buchwald-Pelcowa P., Pelc J. The Reformation and the Development of Polish Literature and Polish Printing // Polata Knigopisnaia: an Information Bulletin Devoted to the Study of Early Slavic Books, Texts and Literatures. 1987. № 16. P. 56-67.
118. Budka W. Biblioteka Mikolaja Bronowskiego // Przegl^d Biblioteczny. 1930. R. IV. Z. 2. S. 209-215.
119. Budka W. Ksiçgozbior Kaspra Wieruskiego // Przegl^d Biblioteczny. 1930. R. IV. Z. 1. S. 54-57.
120. Bukala M. Contra malos divites et usurarios (1512) by Stanislaw Zaborowski: the problem of usury and renaissance thought // Loewe-Schwerpunkt «Außergerichtliche und gerichtliche Konfliktlösung». 2015. № 21. P. 1-12.
121. Bukowski J. Dzieje Reformacyi w Polsce: Od jej wejscia do Polski az do jej upadku. T. 1-2. Krakow: nakladem autora, 1883-1886.
122. Buncic D. The standardization of Polish orthography in the 16th century // Orthographies in Early Modern Europe / ed. by S. Baddeley, A. Voeste. Berlin: De Gruyter Mouton, 2012. P. 219-254.
123. Burbianka M., Szwejkowska H. Z dziejow drukarstwa sl^skiego w XVII wieku: Baumannowie i ich spadkobiercy. - Wroclaw: Prace Wroclawskiego Towarzystwa Naukowego, 1977. - 138 s.
124. Buringh E., van Zanden J. L. Charting the «Rise of the West»: Manuscripts and Printed Books in Europe, a Long-Term Perspective from the Sixth through Eighteenth Centuries // The Journal of Economic History. 2009. Vol. 69. P. 409-445.
125. Buying and Selling. The Business of Books in Early Modern Europe / ed. by S. Graheli. - Leiden, Boston: Brill, 2019. - 559 p.
126. Carefoote P. J. A Confusion of Printers: The Role of Print in the English Reformation. - Eugene: Wipf & Stock, 2019. - 66 p.
127. Cherkasov S. Reformation and the «Confession-Building» in Early Modern Poland: Historiographical Representation of the Basic Research Areas // Codrul Cosminului. 2018. XXIV. No. 2. P. 279-302.
128. Chmel A. Inwentarz rzeczy introligatora krakowskiego Macieja Przywilckiego z r. 1587 // Silva Rerum. № 4. 1928. S. 175-180.
129. Chojecka E. Polska grafika renesansowa. Stan i postulaty badan // Renesans. Sztuka i ideologia. Materialy Sympozjum Naukowego Komitetu Nauk o Sztuce PAN / red. Tadeusz S. Jaroszewski. Warszawa, 1976. S. 543-573.
130. Chojecka E. Zwi^zki artystyczne polskiego drzeworytu renesansowego z grafik^ europejsk^. Kryspin i Wedel Szarffenbergowie // 500-lecie polskiego slowa drukowanego na Sl^sku. Materialy sesji naukowej 9-11 X 1975 Wroclaw / red. K. Maleczynska. Wroclaw, 1978. S. 181-193.
131. Chomik P., Mironowicz A., Pawluczuk U. Prawoslawne oficyny wydawnicze w Rzeczypospolitej. - Bialystok: Wydawnictwo Uniwersytetu, 2004. - 255 s.
132. Chrisman M. Conflicting Visions of Reform. German Lay Propaganda Pamphlets, 1519-1530. - New York: Humanities Press International, 1996. - 288 p.
133. Chrzanowski I. Echo epizodu sochaczewskiego // Z wieku Mikolaja Reja. Ksi<?ga jubileuszowa 1505-1905. Warszawa: Gebethner i Wolff, 1905. S. 2327.
134. Cohen R. History and Genre // New Literary History. 1986. Vol. 17. No. 2. 1986. P. 203-218.
135. Cohen W. The Rise of the Written Vernacular: Europe and Eurasia // PMLA. 2011. Vol. 126. No. 3. P. 719-729.
136. Cole R. Reformation Printers: Unsung Heroes // The Sixteenth Century Journal. 1984. Vol. 15. No 3. P. 327-339.
137. Coroleu A. Printing and Reading Italian Latin Humanism in Renaissance Europe (ca. 1470-ca. 1540). - Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing, 2014. - 220 p.
138. Czarnowska M. Ilosciowy rozwoj polskiego ruchu wydawniczego 1501-1965. - Warszawa: Biblioteka Narodowa, 1967. - 201 s.
139. D^bkowska-Kujko J. Erazmianizm i lipsjanizm w Rzeczypospolitej // Wsrod krajow Polnocy: kultura Pierwszej Rzeczypospolitej wobec narodow germanskich, slowianskich i naddunajskich: mapa spotkan, przestrzenie dialogu. T. I / red. M. Hanusiewicz-Lavallee. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2015. S. 247-287.
140. Dane J. A. The Myth of Print Culture. - Toronto: University of Toronto Press Incorporated, 2003. - 243 p.
141. De Roover R. The business organisation of the Plantin press in the setting of sixteenth century Antwerp // De Gulden Passer. Jaargang 34. 1956. P. 104120.
142. de Vries J. European Urbanization. - London, New York: Routledge, 2007. - 398 p.
143. Dekker E., Meurer P. H., Satterley R. Two celestial maps according to Albrecht Dürer by Johannes Noviomagus (Cologne 1537) // Cartographica Helvetica. 2010. № 42. P. 39-53.
144. Documenting the Early Modern Book World: Inventories and Catalogues in Manuscript and Print / Red. by M. Walsby, N. Constantinidou. -Leiden: Brill, 2013. - 416 p.
145. Downey S. D. The evolution of the rhetorical genre of apologia // Western Journal of Communication. 1993. № 57 (1). P. 42-64.
146. Drukarze dawnej Polski od XV do XVIII wieku. 6 t. / Ed. A. Kawecka-Gryczowa, K. Korotajowa, W. Krajewski, J. Sojka. 1958-2001.
147. Drukowane teksty polskie sprzed 1543 roku / oprac. K. Krzak-Weiss, K. Meller, W. Wydra. - Poznan: Poznanskie Studia Polonistyczne, 2019. - 151 s.
148. Dubnow S. M. History of the Jews in Russia and Poland. Vol. 1. -Skokie: Varda Books, 2001. - 413 p.
149. Duff E. G. Early Printed Books. - London: Kegan Paul, Trench, Trübner & Co., 1893. - 220 s.
150. Dutch Typography in the Sixteenth Century. The Collected Works of Paul Valkema Blouw / ed. by T. C. van Uchelen, P. Dijstelberge. - Leiden: Brill, 2013. - 1020 p.
151. Duzyk J. Z dziejow cenzury w Krakowie XV-XVII w. // Rocznik Biblioteki PAN w Krakowie. 1956. T. 2. S. 375-411.
152. Dyl J. Katalog drukow teologicznych wytloczonych w oficynach polskich w latach ok. 1475-1550 // ABMK. 2001. № 76. S. 7-99.
153. Dyl J. Ksi^zki teologiczne polskich drukarn XV i XVI wieku // Archiwa, Biblioteki I Muzea Koscielne. 1998. № 69. S. 101-170.
330
154. Dyl J. Pierwsze krakowskie drukowane dziela teologiczne obcych i rodzimych polemistow antyprotestanckich // Roczniki Teologiczne. 2001. Z. 4. S. 67-95.
155. Dziadulewicz S. Herbarz rodzin Tatarskich w Polsce. - Wilno: nakladem autora, 1929. - 495 s.
156. Dzieduszycki K. Jan Herburt, kasztelan sanocki: rys biograficzny. -Lwow: nakladem Karola Wilda, 1879. - 56 s.
157. Early Modern Print Culture in Central Europe / Red. S. Kidron, A. -M. Rimm. European Review. Volume 23. Issue 3. - Wroclaw: Wydawnictwo Uniwersitetu Wroclawskiego, 2014. - 208 p.
158. Ecsedy J. V. A krakkoi nyomdaszat szerepe a magyar müvelödesben. -Budapest: Balassi Kiado, 2000. - 400 o.
159. Edler F. Cost Accounting in the Sixteenth Century: The Books of Account of Christopher Plantin, Antwerp, Printer and Publisher // The Accounting Review. 1937. Vol. 12. No. 3. P. 226-237.
160. Edwards M. U. Printing, Propaganda and Martin Luther. - Berkeley: University of California Press, 1994. - 225 p.
161. Eisenstein E. L. The early printer as «Renaissance man» // Printing history. 1981. № 3. S. 6-16.
162. Eisenstein E. L. The Printing Revolution in Early Modern Europe. 2nd ed. - Cambridge: University Press, 2005. - 384 p.
163. Eisermann F. Die schwarze Gunst. Buchdruck und Humanismus in Leipzig um 1500 // Der Humanismus an der Universität Leipzig / ed. Enno Bünz. Wiesbaden: Harrassowitz, 2009. S. 149-179.
164. Endre K. A krakkoi egyetem es a magyar müvelödes. Adalekok a magyar-lengyel kapcsolatok XV-XVI. szazadi törtenetehez. - Budapest: Akademiai Kiado, 1964. - 227 p.
165. Eskelson T. C. States, Institutions, and Literacy Rates in Early-Modern Western Europe // Journal of Education and Learning. 2021. Vol. 10. No. 2. P. 109123.
166. Estreicher K. J. Günther Zainer i Swi^topelk Fiol. Rozprawa napisana w celu uzyskania stopnia doktora filozofii przez Karola Estreichera. Z 5-ma Tablicami. Warszawa: W drukarni Gazety Polskiej, 1867. 67 s.
167. Estreicher K. J. Katalog ksi^garski drukow polskich lub sci^gaj^cych si<? do rzeczy polskich a pisanych w obcych j^zykach. - Krakow: Drukarnia Gazety Polskiej, 1863. - 68 s.
168. Estreicher K. Polskie drzeworyty renesansowe, informator wystawy. -Rzeszow: Muzeum Okr^gowe, 1969. - 20 s.
169. Febvre L., Martin H.-J. The Coming of the Book: The Impact of Printing 1450-1800 / Trans. by D. Gerard. - London: NLB, 1976. - 378 p.
170. Fehr E., Gintis H., Bowles S., Boyd R. Moral sentiments and material interests: the foundations of cooperation in economic life. - Cambridge, Massachusetts: MIT Press, 2004. - 404 p.
171. Figura Heretyka w nowozytnych sporach konfesyjnych / red. A. Bielak, W. Kordyzon. - Warszawa: Artes Liberales, 2017. - 412 s.
172. Fijalkowski P. The Amsterdam of Polish Jews. Old Hebrew printed works from the collections of the Jewish Historical Institute // Kwartalnik historii zydow — Jewish History Quarterly. 2016. № 4. P. 965-969.
173. Fletcher H. G. In Praise of Aldus Manutius: A Quincentenary Exhibition. - New York: Pierpont Morgan Library, 1995. - 129 p.
174. Fowler A. Remembered Words: Essays on Genre, Realism, and Emblems. - Oxford: University Press, 2021. - 320 p.
175. Fowler A. The Formation of Genres in the Renaissance and After // New Literary History. 2003. Vol. 34. No. 2. P. 185-200.
176. Fox H. G. Monopolies and Patents: A Study of the History and Future of the Patent Monopoly. - Toronto: University Press, 1947. - 416 p.
177. Frankowicz K. Renesansowy ksi^gozbior krakowskiego lekarza Stanislawa Rozanki // Krakowski rocznik archiwalny. 2018. T. 24. S. 11-77.
178. Frantz W. W gniezdzie drukarstwa polskiego. - Krakow: Wydawnictwo Literackie, 1974. - 125 s.
332
179. Franzen G., Moriarty S. E. The Science and Art of Branding. - London: Routledge, 2015. - 558 p.
180. Fudge J. D. Commerce and Print in the Early Reformation. - Leiden: Brill, 2007. - 294 p.
181. Gdula P. Drukarstwo lubelskie. - Lublin: UMCS, 1957. - 112 s.
182. Giren U. Designing Printed Books in the 16th Century in Poland in the Context of European Design. - Doctoral Fine Arts dissertation. - Katowice: Academy of Fine Arts in Katowice, 2019. - 560 p.
183. Glomski J. Thirteenth-Annual Bainton Lecture // Erasmus of Rotterdam Society Yearbook. 1997. № 17 (1). P. 1-18.
184. Goddu A. Copernicus and the Aristotelian Tradition: Education, Reading, and Philosophy in Copernicus's Path to Heliocentrism. Leiden, Boston: Brill, 2010. 548 p.
185. Godlewski L. Spory szlachty o dziesiçcmy i jurysdykcjç duchownych na sejmach egzekucyjnych 1562-1565 // Bialostockie Teki Historyczne. 2013. T. 11. S. 51-70.
186. Golowatzkij J. F. Sweipolt Fiol und seine kyrillische Buchdruckerei in Krakau vom Jahre 1491. Eine bibliographisch-historische Untersuchung. - Wien: Gerold in Komm., 1876. - 24 p.
187. Górski K. Grzegorz Pawel z Brzezin: monografjja z dziejów polskiej literatury arjanskiej XVI wieku. - Kraków: nakl. Polskiej Akademii Umiejçtnosci, 1929. - 296 s.
188. Goszczynska A. Rozmowa z Turczynem o wierze krzescijanskiej Bartlomieja Georgiewicza jako XVI-wieczna realizacja misji antytureckiej w Polsce // Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów UJ. Nauki Humanistyczne. 2017. № 19 (4). S. 7-28.
189. Grabowski T. Literatura luterska w Polsce wieku XVI: 1530-1630. -Poznan: Towarzystwo Przyjaciól Nauk, 1920. - 221 s.
190. Gravelle S. S. The Latin-Vernacular Question and Humanist Theory of Language and Culture // Journal of the History of Ideas. 1988. Vol. 49. No.3. P. 367386.
191. Grzebien L. Biblioteka biskupa Hieronima Rozrazewskiego (15421600) // Archiwa, Biblioteki I Muzea Koscielne. 1971. No 22. S. 61-168.
192. Grzeskowiak R. Zwi^zki sygnetow dawnych polskich drukarzy z emblematami Alciatusa // Barok. 2007. T. 14. Z. 1. S. 257-277.
193. Gumowski M. Mennica lubelska w latach 1595-1601 // Roczniki Humanistyczne Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. 1959. T. VIII. Z. 2. S. 227-271.
194. Gumowski M. Pogl^dy Mikolaja Kopernika w sprawach monetarnych // Komunikaty Mazursko-Warminskie. 1968. Nr 4. S. 621-660.
195. Haebler K. The Study of Incunabula. - New York: Grolier Club, 1933. - 241 p.
196. Hajdukiewicz L. Ksi^gozbior i zainteresowania bibliofilskie Piotra Tomickiego na tle jego dzialalnosci kulturalnej. - Wroclaw-Warszawa-Krakow: ZNO, 1961. - 260 s.
197. Halacinski K., Piekarski K. Sygnety polskich drukarzy, ksi^garzy i nakladcow. Z. 1-3. - Krakow: Kolo Milosnikow Exlibrisu, 1926-1929.
198. Hanow M. C. Denkmahl der Danziger Buchdruckereyen und Buchdrucker. - Danzig: Thomas Johann Schreiber, 1740. - 40 s.
199. Harris M. H. History of Libraries in the Western World. - Metuchen: Scarecrow Press, 1984. - 289 p.
200. Hartleb K. Piotr Gamrat w swietle nieznanego zyciorysu. - Lwow: Nakladem Towarzystwa Naukowego, 1938. - 318 s.
201. Hawrysz M. J^zykowe przejawy tozsamosci religijnej w zbiorze Bogowie falszywi — slowa, motywy, strategie // J<?zyk. Religia. Tozsamosc. 2017. Issue 2 (16). S. 113-123.
202. Herrman C. Gutenberg und sein Erbe: Reformation und Buchdruck // WLBforum. 2017. №2. S. 33-43.
203. Hirsch R. Printing, Selling and Reading, 1450-1550. 2nd ed. -Wiesbaden: Otto Harrassowitz, 1974. - 165 p.
204. Historia ustroju i prawa polskiego / oprac. B. Lesnodorski, M. Pietrzak, J. Bardach. - Warszawa: Wydawnictwo prawnicze PWN, 1996. - 696 s.
205. Hofmann J. D. De typographiis, earumque initiis et incrementis in regno Poloniae et magno ducatu Lithuaniœ cum variis observationibus rem et literariam et typographicam utriusque gentis aliqua ex parte illustrantibus. -Dantisci: Apud G. M. Knochium, 1740. - 79 p.
206. Hoszowski S. Ceny we Lwowie w XVI i XVII wieku. - Lwow: z drukarni Zakladu Narodowego im. Ossolinskich, 1928. - 328 s.
207. Huber S. Andrzej Frycz Modrzewski wobec antytrynitaryzmu // Antytrynitaryzm w Pierwszej Rzeczypospolitej w kontekscie europejskim: zrodla
— rozwoj — oddzialywanie / Red. M. Choptiany, P. Wilczek. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2017. S. 51-75.
208. Imagined Communities: Constructing Collective Identities in Medieval Europe / ed. by A. Pleszczynski, J. Sobiesiak, M. Tomaszek, P. Tyszka. - Leiden: BRILL, 2018. - 395 p.
209. Inglot S. Kolonizacja wewnçtrzna a naplyw Niemcow do Polski: od XVI - XVIII w. - Krakow: Polski Zwi^zek Zachodni, Okrçg Malopolski w Krakowie, 1945. - 68 s.
210. Innis H. A. Empire and Communications / ed. revised by M. Q. Innis.
- Toronto: University of Toronto Press, 2022. - 228 p.
211. Jackiewicz M. Literatura polska na Litwie XVI-XX wieku. - Olsztyn: Wydawnictwo Wyzszej Szkoly Pedagogicznej w Olsztynie, 1993. - 384 s.
212. Jaglarz M. Ksiçgarstwo krakowskie XVI wieku. - Krakow: Towarzystwo Milosnikow Historii i Zabytkow Krakowa, 2004. - 226 s.
213. Jakimowicz I. Piçc wiekow grafiki polskiej. - Warszawa: Muzeum Narodowe w Warszawie, 1997. - 445 s.
214. Jan Kochanowski 1584-1984. Epoka — Tworczosc — Recepcja. T. I. / red. J. Pelc, P. Buchwald-Pelcowa, B. Otwinowska. - Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1989. - 556 s.
215. Jaroszynska M. Biblioteka Jana Gory rajcy krakowskiego z XVI w. // Roczniki Biblioteczne. 1962. R. 6. Z. 3/4. S. 1-27.
216. J^drzejowska A. Ksi^zka polska we Lwowie w XVI w. - Lwow-Warszawa: Ksi^znica-Atlas, 1928. - 112 s.
217. Juda M. Book Authors and Users in Letters of Dedication of the Lublin Jesuit Printing House // Res Historica. 2020. № 50. P. 127-140.
218. Juda M. Karta tytulowa staropolskiej ksi^zki drukowanej // Odrodzenie i Reformacja w Polsce. 2002. T. 46. S. 67-78.
219. Juda M. Ksi^zka medyczna w dawnej Polsce, zarys problematyki. S. 61-72 // Zaslugi oraz dylematy zyciowe i zawodowe lekarzy chirurgow w swietle literatury i medycyny. Cz. 4 / red. G. Wallner, E. Loch. - Lublin: UMCS, 2011. -272 s.
220. Juda M. Mapy ziem polskich w dawnej typografii europejskiej // Studia Zrodloznawcze. 2003. № 3. S. 45-63.
221. Juda M. Pismo drukowane w Polsce XV-XVIII wieku. - Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Sklodowskiej, 2001. - 384 s.
222. Juda M. Przywileje drukarskie w Polsce. - Lublin: Agencja Wydawniczo-Handlowa AD, 1992. - 164 s.
223. Jungiewicz A. Metaphor of the World as a Print Press in Early Modern Polish Sermons // Image and Man — Correlations / eds. M. Godawa, B. Zalec. Krakow: Pontifical University of John Paul II in Krakow Press, 2020. P. 79-85.
224. Kamler A., Kuzmina D. Uwagi o zainteresowaniach bibliofilskich XVI-wiecznej polskiej elity wladzy // Historia, memoria, scriptum. Ksi^ga jubileuszowa z okazji osiemdziesi^ciolecia urodzin Profesora Edwarda Potkowskiego / red. J. Krochmal. Warszawa, 2015. S. 66-79.
225. Karolinscy pokutnicy i polskie sredniowieczne czarownice. Konfrontacja doktryny chrzescijanskiej z zyciem spoleczenstwa sredniowiecznego / red. M. Koczerska. - Warszawa: DiG, 2007. - 264 s.
226. Kawecka-Gryczowa A. Arianskie oficyny wydawnicze Rodeckiego i Sternackiego: dzieje i bibliografia. - Wroclaw, Warszawa: Zaklad Narodowy im. Ossolinskich, 1974. - 368 s.
227. Kawecka-Gryczowa A. Biblioteka ostatniego Jagiellona. Pomnik kultury renesansowej. - Wroclaw-Warszawa-Kraköw-Gdansk-Lodz: Zaklad Narodowy im. Ossolinskich, 1988. - 341 s.
228. Kawecka-Gryczowa A. Bogowie falszywi. Nieznany pamflet antykatolicki z XVI wieku // Odrodzenie i Reformacja w Polsce T. 25. 1981. S. 171220.
229. Kawecka-Gryczowa A. Prasy Krakowa i Rakowa w sluzbie antytrynitaryzmu // Studia nad arianizmem / Pod red. L. Chmaja. Warszawa: PWN, 1959. S. 263-330.
230. Kawecka-Gryczowa A. Rola drukarstwa Polskiego w dobie Odrodzenia. - Warszawa: Panstwowy Instytut Wydawnicz y, 1954. - 120 s.
231. Kawecka-Gryczowa A. Z dziejow polskiej ksi^zki w okresie Renesansu. Studia i materialy. - Wroclaw: Ossolineum, 1975. - 423 s.
232. Kilianczyk-Ziçba J. Czcionk^ i piorem. Jan Januszowski w roli pisarza i tlumacza. - Krakow: TAiWPN Universitas, 2007. - 372 s.
233. Kilianczyk-Ziçba J. How Early Modern Books Crossed Boundaries: Books of Fortune-telling in Central Europe // Customized Books in Early Modern Europe 1400-1700. 2021 Lovis Corinth Colloquium XI. Art History Department, Emory University. October 14-16 2021.
234. Kilianczyk-Ziçba J. On the Diploma of Nobility of Jan Januszowski and a Portrait of a Renaissance Printer // Terminus. 2019. Vol. 21. P. 81-105.
235. Kilianczyk-Ziçba J. Sygnety drukarskie w Rzeczpospolitej XVI wieku. Zrodla ikonograficzne i tresci ideowe. - Krakow: Towarzystwo Naukowe «Societas Vistulana», 2015. - 344 s.
236. Kilianczyk-Zi^ba J., Gara K. Listy Jana Januszowskiego do Marcina Kromera i Tomasza Plazy dotycz^ce produkcji Missale Varmiense (1587) w Drukarni Lazarzowej // Terminus. 2018. T. 20. Z. 3 (48). S. 383-401.
237. Kinder A. G. Protestantism in Sixteenth-Century Spain // Mediterranean Studies. 1992. Vol. 3. P. 61-70.
238. Klimek-Gr^dzka J. Obraz luteranow w Rodzayu abo potomstwie [...] pi^tego ewanyelisty i oyca (1561) // Poznanskie Studia Polonistyczne Seria J^zykoznawcza. 2019. № 25 (2). S. 131-147.
239. Kocot A. Artysci «czarnej sztuki»: typografia drukow Floriana Unglera i Macieja Wirzbi^ty. - Krakow: Ksi^garnia Akademicka, 2015. - 413 s.
240. Komorowska M. «To have a printer at hand»: Jesuits and the Dissemination of Printing in the Polish-Lithuanian Commonwealth before 1620 // Journal of Jesuit Studies. 2023. № 10. P. 503-519.
241. Komorowska M. Ksztalt edytorski postylli polskich XVI i XVII wieku — w poszukiwaniu staropolskich konwencji wydawniczych // Terminus. 2015. T. 17. Z. 3 (34). S. 317-367.
242. Komorowska M. Post-Tridentine Liturgical Books for the Polish Church. Printed Chant Books from Krakow and Their Contexts // Terminus. 2020. Vol. 54. Issue 1. S. 19-46.
243. Komorowska M. Prolegomena do edycji dziel Piotra Skargi. - Krakow: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellonskiego, 2012. - 260 s.
244. Kopera F. Malarstwo w Polsce od XVI do XVIII wieku: (renesans, barok, rokoko). T. I-II. - Oswi<?cim: Napoleon V, 2017.
245. Korolko M. Seminarium Rzeczypospolitej Krolestwa Polskiego. Humanisci w kancelarii krolewskiej Zygmunta Augusta. - Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991. - 264 s.
246. Korzo M. A. Wzory kazan w skladzie agend. Przyczynek do reformy katolickiej w Rzeczypospolitej drugiej polowy XVI wieku // Z historii ku ltury staropolskiej. Studia ofiarowane Urszuli Augustyniak / Red. A. Bartoszewicz, A.
Karpinski, M. Ptaszynski, A. Zakrzewski. Warszawa: Wydawnictwo UW, 2020. S. 235-244.
247. Kotarski E. Wrozki Jana Kochanowskiego // Odrodzenie i Reformacja w Polsce. XXV. 1980. S. 79-98.
248. Koutny-Jones A. Visual Cultures of Death in Central Europe: Contemplation and Commemoration in Early Modern Poland-Lithuania. - Leiden: Brill, 2015. - 276 p.
249. Kowalczyk S. Wizerunek wiedzmy w pismiennictwie staropolskim XVI i XVII wieku. - Krakow: Universitas, 2023. - 275 s.
250. Kowalik J. A. Aemulatores Erasmi? «The Council of Women» in Polish Literature of the 16th Century // Terminus. 2019. Vol. 21. Issue 2. P. 197218.
251. Kowalik J. A. Senatulus sive Gynajkosynedrion — utopia, inversus mundi, satyra na wspolczesnosc? Pogl^dy Erazma z Rotterdamu na rz^dy kobiet // Wieloglos. 2014. № 3 (21). S. 51-59.
252. Kowalski W. Krakowski drukarz Stanislaw Murmelius i jego ksi^gozbior (1571) // Odrodzenie i Reformacja w Polsce. 2018. T. 62. S. 5-45.
253. Krauze-Karpinska J. Dawne oficyny drukarskie pod zarz^dem kobiet // Kwartalnik Historii Nauki i Techniki. 2012. R. 57, № 3/4. S. 155-165.
254. Krol M. Lad utajony. - Krakow: Znak, 1983. - 169 s.
255. Krzak-Weiss K. Polskie sygnety drukarskie od XV do polowy XVII wieku. - Poznan: Wydawnictwo Poznanskie Studia Polonistyczne, 2006. - 215 s.
256. Krzak-Weiss K. W ogrodzie duszy. Studia nad wyposazeniem graficznym polskich edycji modlitewnika «Hortulus animae». - Poznan: Uniwersytet Adama Mickiewicza, 2014. - 340 s.
257. Krzywoszynski P. Suwerennosc w mysli szlachty polskiej // Nad spoleczenstwem staropolskim: Kultura, instytucje, gospodarka w XVI-XVIII stuleciu / pod red. K. Lopateckiego i W. Walczaka. Bialystok, 2007. S. 11-21.
258. Languages in the Lutheran Reformation. Textual Networks and the Spread of Ideas / red. by M. Kauko, M. Norro, K.-M. Nummila, etc. - Amsterdam: Amsterdam University Press, 2019. - 307 p.
259. Laucevicius E. Popierius Lietuvoje XV-XVIII a. - Vilnius: Mintis, 1967. - 288 s.
260. Lehmann H. The Persecution of Witches as Restoration of Order: The Case of Germany, 1590s-1650s // Central European History. 1988. № 21. P. 107121.
261. Lelewel J. Bibliograficznych Ksi^g dwoje, w ktorych rozebrane i pomnozone zostaly dwa dziela J. S. Bandtke Historja Drukarn Krakowskich tudziez Historja Bibljoteki Uniw. Jagiell. w Krakowie, a przydany Katalog Inkunabulow Polskich. T. 1. Wilno: nakladem i drukiem Jozefa Zawadzkiego, 1823. S. 14-26.
262. Lempicki S. Renesans i humanizm w Polsce. - Lwow: Naklad i wlasnosc K. S. Jakubowskiego, 1938. - 52 s.
263. Lenhart J. M. Pre-Reformation Printed Books. A Study in Statistical and Applied Bibliography. - New York: J. F. Wagner, 1935. - 197 p.
264. Levack B. P. The Witch-Hunt in Early Modern Europe. 3rd ed. -Harlow: Pearson Education, 2006. - 344 p.
265. Limor O., Stroumsa G. G. Contra Iudaeos: Ancient and Medieval Polemics between Christians and Jews. - Tübingen: Mohr Siebeck, 1997. - 290 p.
266. Litak S. Siec szkol parafialnych w Rzeczypospolitej w XVI i pierwszej polowie XVII w.: proba podsumowania // Rozprawy z Dziejow Oswiaty. 1996. № 37. S. 21-35.
267. Lohmeyer K. Geschichte des Buchdrucks und des Buchhandels im Herzogtum Preußen. - Leipzig: Verlag des Borsendereins der Deutschen Buchhandler, 1896. - 251 s.
268. Löschin M. S. Geschichte der Danziger Buchdruckereien. - Danzig: Wedelschen Hofbuchdruckerei, 1840. - 17 s.
269. Lost Books: Reconstructing the Print World of Pre-Industrial Europe / ed. by F. Bruni, A. Pettegree. - Leiden: Brill, 2019. - 523 p.
Обратите внимание, представленные выше научные тексты размещены для ознакомления и получены посредством распознавания оригинальных текстов диссертаций (OCR). В связи с чем, в них могут содержаться ошибки, связанные с несовершенством алгоритмов распознавания. В PDF файлах диссертаций и авторефератов, которые мы доставляем, подобных ошибок нет.