Особенности языка и стиля пословиц и поговорок в башкирском и турецком языках тема диссертации и автореферата по ВАК РФ 10.02.02, кандидат филологических наук Бинер Исмет

  • Бинер Исмет
  • кандидат филологических науккандидат филологических наук
  • 2004, Уфа
  • Специальность ВАК РФ10.02.02
  • Количество страниц 174
Бинер Исмет. Особенности языка и стиля пословиц и поговорок в башкирском и турецком языках: дис. кандидат филологических наук: 10.02.02 - Языки народов Российской Федерации (с указанием конкретного языка или языковой семьи). Уфа. 2004. 174 с.

Список литературы диссертационного исследования кандидат филологических наук Бинер Исмет, 2004 год

1. Amantay Basgort msgaldgre. 9фе, 1936, 29 б.

2. Browne E.G A. Literary History of Persia, vol I. London, 1919, 479 p.

3. Browne E.W. Literary History of Persia, vol I. London, 1919, 479 p.

4. Ergard Blohet. Cafjljgie des Hanuscrits tures. I том, Париж, 1932, xapaFH?: Perfer Boratan, quatre Vingt, quatorse Proverbes tures du XV Sielse 10 restes inedis, Orienis, vol. VII. 1954. № 2.

5. Wilhelm Perts, Verzeichniss der Tutkishen lahdschriffen der Komiklichen. Bibliofhk zu Berlin, с. IV.

6. АбдуллаИ Фэттэхорлы. "Мэжмуа-и эмсал". Казан, 1904.

7. Аднан ЖаЬит втукэн. "Дарб-ы Мэсэл Меджмуалары китабиаты. Атсыз Меджмуа". Стамбул, 1932.

8. Азиз Акташ. "Атасезлэри" (Мэтсэлдэр) // "Эмэл" журналы.-1967, гинуар-февраль.

9. AKSoy U.A. Atasozlez ve deyimler sozliigii. Истамбул. 1995, 6.7.

10. Аникин В.П. Предисловие к книге "Пословицы и поговорки народов Востока". М., 1961, с. 12.

11. Армянские пословицы и поговорки. "Наука".

12. Архив Русского географического общества, разряд 53, on. 1, 105. А.104.

13. Ата Тэрзибашы. "Кэпкук Эскиллэр Сезу". Багдад, 1962.

14. Баишев T.F. ТСайЬы бер мэкэлдэр Ьэм ташсыр hy??9p. 77 б.

15. Башкирский фольклор. Уфа, 1986. 136 с.

16. Балгкорт теле. Педагогия училищелары всен дэреслек.вфе, 1983, 398 б.

17. Бапгкорт хальгк ижады. I китап. Э.Харисов. Эфе, 1972.

18. Баш-корт халык ижады. Мэкэлдэр Ьэм эйтемдэр. 9фе, 1980, 472 бит.

19. Бапгкорт хальгк ижады. ©фе, Китап, 2000.

20. Бапгкортса-инглизсэ-русса мэгэнэлэш мэкэлдэр Ьэм эйтемдэр Ьудлеге. Тедеуселэре Надршина Ф.А., Зубаирова Э.М. 9фе: Китап, 2002, 160 с.

21. Белинский В.Г. Полное собрание сочинений. 1-2, М., 1953.

22. Бертельс Э.Х. Персидская поэзия в Бухаре X века // Труды института Востоковедения, X., М.,-Л., 1935. 15 с.

23. Бикчурин М. Начальное руководство к изучению арабского, персидского и татарского языков с наречиями бухарцев, башкир, киргизов и жителей Туркестана. Казань, 1959.

24. Будаев Ц.Б. Адекватные пословицы и поговорки разных народов. Улан-Уде. 1962.

25. Буранголов Мехэмэтша. Сэсэн аманаты, бфе: Китап, 1995. 353 б.

26. Вопросы башкирской фольклористики. Уфа, 1978. 117 с.

27. ВэджиИэ Хатибоглы. "Атасэзлэри вэ дэйимлэр. Терек теле. (Анкара), 1964, № 152.

28. Вэлэд Избудак. "Китаб-ы аталар". Стамбул, 1936.

29. Гаврин С.Г. К вопросу об отличии пословицы от поговорки в современном русском литературном языке // Уч.зап. Пермского госпединститута, вып. 17. Каф. Русс.и иностр. уз. 1958, 23-46 с.

30. Галин С.А. Башкирские поговорки, пословицы и айтыш. Фольклор, литература и история Востока. 1984. 320-323 с.

31. Галин С.А. Тел аскысы хальгкта. ©фе. "Китап", 1993, 224 б.

32. Узбэксэ-русса легэт. М., 1959.

33. Глаголевский П. Синтаксис языка русских пословиц, Спб., 1873.

34. Гордлевский Вл. Персидские пословицы, 1-50 с.

35. Даль В. Пословицы русского народа. М., 1957. 18-20 с.

36. Даль В. Пословицы русского народа. М., 1957. 26-27 с.

37. Даутов Р. Бапгкорт хальгк мэкэлдэре. Б. М., 1978. 132-248 с.

38. ДэЬри Дидчин "Эдэбийатымызда Ата-сезлэри" (Э?эбиэтебе??э мэкэлдэр"). Стамбул, 1945.

39. Зарбумасал ва маколхои точики. Чамъкунанда ва тартибханда В.Асрори, Нашр. Давл. Точ., Душанбе, 1956.

40. Зарбуммасалхайе фарси дар Афганистан, гердаварийе М.Моктадири, "Фарханге Иран-замин", Т. VII, Тегеран, 1338 (1960).

41. Ибрахими Мирза Мохсин. Немунейе адабияте Иран. Баку, 1922, 159 с.

42. Известия Оренбургского отдела императорского Русского общества. Вып. 6-ой. Оренбург, 1895.

43. Исэнбэт Н. Татар теленен, фразеологик сузлеге. Ике томда. Казан, 1989-1990. Т.1 495 б., т.2. 365 б.

44. Исэнбэт Нэкый. Татар халык мэкальлэре. 1 том. (еч томда). Казан, 1959. 913 б., т.2 - 1963- 959 б., т.З. 1013 б.

45. Омэр Асым Аксой. "Атасезлэри вэ дэйимлэр" ("мэкэлдэр Ьэм эйтемдэр"). Анкара, 1965.

46. Омэр Фарук Акун. "Аталар сезунэ дайр" (Мэкэлдэргэ кшылышлы").- Шадырван, 1949. № 28, 11с.

47. Йософ Вэзиров "Азербайджан эдэбийатына бир назар". Стамбул, 1337.

48. Йосопов X. Башкорт теленен, фразеологияЬы. 0фо, 1960.

49. Киекбаев Ж-F. Башкорт теленен; фонетикаЬы. 0фе, 1958,210 б.

50. Киекбаев Ж-F. Хэ?ерге башкорт теленен, фразеологияЬы (укыу кулланмаЬы).0фе, 1966. Башкортостан "Китап" нэшриэте, 275 б.

51. Кирэй Мэргэн. Башкорт халык мэкэлдэре. 0фо, 1955.

52. Кирэй Мэргэн. Башкорт халык мэкэлдэре. ©фв, 1960, 263 б.

53. Кирэй Мэргэн. Мэцгелек шишмэ: Фольклор жанр?ары у^ешенен, кайЬы бер мэсьэлэре. 0фе, 1978, 189 с.

54. Коми пословицы и поговорки. Сост. Ф.В.Плесовский. Сыктывкар, 1973.

55. Куватов Мухамед-Галим. Башкирские пословицы.//Известия Оренбургского отдела Русского географического общества. Вып.6, 1895, 31-48 с.

56. Кэрим Йунд "Атасезлэри Узэринэ Бир Араштырма". ТФА, 1962, № 158.

57. Кэримов Ц. Шишманоклы "Терк Аталар Сезлэри вэ ©злу Свзлэр". София, 1955.

58. Логан П.Смит. Фразеология английского языка. Учпедгиз.-М., 1959. 120 с.

59. Ляцкий Е.А. Несколько замечаний к вопросу о пословицах и поговорках. Изв. Отд. Рус.яз. и слов. Акад. Наук., т. 2, кн. 3, Спб., 1897.

60. Маркс К., Энгельс Ф. Ьайланма gçapgap. 0фе, 1961, 177 с.

61. Миржанова С.Ф. Северо-западный диалект башкиркого языка (формирование и современное состояние). Уфа, 1991, 296 с.

62. Музафаров Р.И. Татарские народные пословицы, Изд. Казанского ун-та, Казань, 1959, 25-33 с.

63. Мусаев К.М. Лексика тюркских языков в сравнительном освещении: (западно-кыпчакская группа). М.: Наука, 1975. 358 с.

64. Мухаммад Родуени. Тарчимон ул-балогат. Истанбул, 1949.121-124 с. (Далее Рудаени).

65. Мэхмуд Фуад Кепрулу. Терек халык эдэбиэте энциклопедияЬы. Стамбул, 1936.

66. Мэхмут TCaniFapH "Диван-и легэт ит терк". Бесим Аталай тэржемэЬе. 3 томда. Анкара, 1939, 1940, 1941.

67. Набиуллина Г.А. Синтаксис сложного предложения в татарских пословицах (по трехтомному сборнику Н.Исанбата "Тьта халык мэкальлэре"). Автореф. Канд. Дисс. Казань, 2002. 26 с.

68. Наджип Э.Н. Исследования по истории тюркских языков XI-XIV веков. М., 1989. 94 с.

69. Надршина Ф.А. Адекватные пословицы тюркоязычных народов// Взаимовлияние и взаимообогащение национальных литератур и искусств в развитом социалистическом обществе. Казань, 1973.- 51.70:Нэ?ершина Ф.А. (те?.) Алтын ТСумта. Эфе. 1985. 1775 с.

70. Нэдершина Ф.А. Халык Ьу?е. 9фе, 1983. 160 с.

71. О русской дореволюционной пареомиологии подробно см.: М.Шахнович. Краткая история собирания и изучения русских пословиц и поговорок//"Советский фольклор". 1936, № 4-5. 299-363 с.

72. Пословицы и поговорки народов Востока. М., 1961. 735 с.

73. Пословицы и поговорки народов Востока. Составитель Ю.Э.Брегель, М., ИВЛ. 1961. 452-460 с.

74. Пословицы русского народа. Сб. В.Даля, т. 1, 2. М., 1984.76: Пословицы, вып. 1-3, М., 1942. Пословицы разных народов. Собраны Г.Большаковым и М.Крохиным. Новосибирское книжн. Изд., 19*56. 211 с.

75. Рифтин Б. Китайские пословицы. "Советская этнография", 1960, №4, 107 с.

76. Рэшид Рахмэтле Арат. "Эски Турк шиири" (Боронго терек ширриэте"). Анкара, 1965.

77. Рыбникова М.А. Русские пословицы и поговорки. М.: Изд. АН СССР, М., 1961. 22-28 с.80! Саалиби. Ятимат ууд-дахр., ч. IV (Дамаск, 1886), 23-24 с. Или Каир, 1947, стр. 89-90.

78. Садетдин НэдЬэт (Эргун) Мэхмэт Фэрид, "Конья Ьалкийат вэ Ьарсийаты". Конья, 1926.

79. Саитбатталов F.F. Башкорт теленец ябай Ьейлэм синтаксисы. 0фе, 1972, 282 б.

80. Салих Сарыджа. Атасезлэри вэ ездэшилэр. Истамбул. 1975.С. 15

81. Севортян Э.В. Этимологический словарь тюркских языков. 1980, 391 с.

82. СемаЬат Шеналтан. Studen zur sprachiechen Cesfal Der Deutschen Und Turkeschen Sprichenworfer. Марбург, 1968. (Был хедмэт немец Ьэм терек мэкэлдэрен ейрэнеусе беренсе докторлык диссертацияЬы).

83. Солодуб Ю.П. К вопросу о совпадении фразеологических оборотов в различных языках // Вопросы языкознания. 1982. №2. С. 106-114.

84. Сэйет Угур. "Ичел фолклору". Анкара, 1947.

85. Татар теленец фразеологиясе, мэкэл haM эйтемнэре. Казань,1957.

86. Тилавов Бозор. Поэтика таджикских народных пословиц и поговорок. Душанбе, 1967.

87. Тревер К.В. Памятники греко-бактрийского искусства. Изд. АН СССР. М. Л., 1940, с. 27.

88. Турецкие народные пословицы и поговорки. 1962. В.Лебедой. 94'. Туркменские пословицы и поговорки. Ашхабад, 1980.

89. Тэлбэт Тэкин. "Кек Тэрк Йазытлары'ндаки Дейимлэр узэринэ турк Дили. 1957, № 67, 68.

90. Уметбаев М. Приметы, поверья, поговорки и изречения магометан Уфимской губернии. Справочная книга. 1983, 12-17 с.97.. Ураксин З.Г. Фразеология башкирского языка. М.: Наука, 1975. 192 с.

91. Ураксин З.Г. Фразеология башкирского языка: Автореф. Дисс. докт. филол. наук. Уфа, 1975. 53 с.

92. Ураксин 3.F. Тел курке. "Китап", 0фе, 1980, 69 б.

93. Эхмэт Мухтар Эрдэмир "Атасезлэрин психоложиси". Кайсери, СЛ. № 1, март, 1938, № 4, июнь, 1938.

94. Эхмэт Тэлгэт (Онай) "Ьалк Шииринин шекил вэ Нэв'и". Стамбул, 1928.

95. Фэрит Биртэк "Эн Эски Тэрк Савлары" ("Иц боронро терки Ьуз?эр") ("Диван-и легэт ит терк"тэн е?ектэр). Анкара, 1944.

96. Харисов Эхнэф. Башкорт халкынын, эдэби мирары (XVIII-XIX быуаттар). Эфе, 1965.

97. Хрестоматии турецкая, персидская, киргизская и узбекская. С приложением почерков и таблицы летоисчислений, кн. 2, сост. Михаил Терентьев, Спб., 1876, 32-49 с.

98. Церетели Г.В. Арабская хрестоматия. Тбилиси, 1949, 14 с.

99. Шукру Элчин "Оксфорд'та бир меджмуа". "Э^эбиэт Ьэм C9HF9T" журналы. (Халык э?эбиэтендэ тикшеренеудэр). 1977.

100. Шукру Элчин, "Терк дилиндэ Аталар Сезу". // Хаджа теле сосйал ве бешери билимлэр" журналы. С. I, № 2.

101. Шакир Улкутамыр "Терк Атасезлэринин Мэншэ вэ МаЬийэти. Терк фольклор араштырмалары". № 158, сентябрь, 1962.

102. Шинаки Эрбузия. Буруб-и Османие. Б.509, 302.

103. Шолохов М. Предисловие к книге "Пословицы и поговорки русского народа" Вл. Даля. М., 1957, 3 с.

104. Шрамм А.Н. Наблюдения над синтаксическим строем русских пословиц (простое предложение). Автореф. канд. дисс. М., 1954.

105. Ярми X. Татар халык мэкальлэре Ъэм эйтемнэре. Казан: Тат. Китап нэшр., 1960, 241 б.ЬУЗЛЕКТЭР

106. Башкирско-русский словарь. М.: Гос.изд-во иностр. и национальных словарей, 1958. 809 с.

107. Бапгкорт Ьейлэштэрененец Ьу^леге. Ике томда / Эфе, 1967-1970-IT. 1967. 300 б. ИТ. 1970. 327 6.

108. Бангкорт теленец Ьу^леге. 1-Й т. РФА. М., 1993. т. I. 861 б., II т., М. 1993. 814 б.

109. Даль В. Толковый словарь живого великорусского языка: в 4-х т. М.: Гос. Изд-во иностр. и национ. словарей, 1955, т. III. 555 с.

110. Древнетюркский словарь / Ред-ры В.М. Наделяев, Д.М.Насилов, Э.Р.Тенишев и др. Л.:Наука, 1969. 676 с.

111. TCbipFbi^ca-русса Ьу?лек. Мэскэу, 1965.

112. Пассонен. "Сыуаш теленец Ьу?леге". Станбул, 1950.

113. Русса-башкортса Ьу^лек. Мэскэу, 1964.

114. Русса-ка?акса Иу^лек. Мэскэу, 1954.

115. Русса-карагалпакса Ьу?лек. Мэскэу, 1962.11: Теркмэн теленец Ьу?леге. Ашхабат, 1962.

116. Ураксин 3.F. Башкорт теленец фразеологик Ьу?леге. Эфе, 1996. 288 б.

117. Ураксин З.Г. Русско-башкирский фразеологический словарь. М.: Рус.яз., 1989. 404 с.

118. Эхмэтйэнов К. Э?эбиэт шлеме Ьу?леге. 0фе, 1965. 104 б.

119. Эхтэмов М.Х. Эсэ. Мэкэлдэр Ьэм эйтемдэр (Ьу^лек). вфе: Китап, 2002. 1046.

120. Юдахин К.К. ТСыргы? теленец Ьу^леге. С. II, Стамбул, 1948.

121. Баштсортса-инглизсэ-русса мэгэнэлэш мэкэлдэр Ъэм эйтемдэр Иузлеге. Тезеуселэре Нэзершина Ф.А., Зебэйеров Э.М. 0фе: Китап, 2002, 160 б.

122. Узбэксэ-русса леБЭТ. М., 1959.

123. Исэнбэт Нэтсый. Татар теленен, фразеологик сузлеге. Ике томда. Казан, 1989-1990. Т.1. 495 б., 2 т, 365 б.

124. Куш канатын, эр атын (Кош — -канаты менэн, up аты менэн). С.1, 34,23.

125. Авчы нече ал билеэ адыг анча йол билир (Аусы купме хэйлэ белкэ, айыу шунса юл белер). С. 1, 63,12.

126. Киши аласы ичтин, йылкы аласы таштын {кете мэкере эсендэ, ат алаНы тышьшда. Хайуан тыьитан у$гэрер). С.1, 91,22.

127. Арпасыз ат ашумаз, аркасыз алп чериг сыйумаз. (АрпаНы? am алга китмэд, арпсакы? ба/гадир дошманын ецэ алмад). С.1, 1777,17.

128. Йылан кэнду эгрисин билмэс, тэви бойнын эгри тир. (Йылан у? тэненец кэкрелеген курмэд, дейэгэ муйыныц кэкре тип эйтер). С.1, 127,7.

129. Этли тырцаклы адырмас. {Иm тырнагктан айырылмад.) С.1, 177,17.

130. Ит ысырмаз, ат тепмэз тимэ. С.1. 178,11.

131. Улуцы улугласа кут олур (кеше олоно ололаЬа, кот булыр).

132. Коч кылыч кынка сыгмаз. (Ике тсылыс бер тсынга hbiÛMaç). С.1, 359,4

133. Алп черигдэ, билгэ тиригдэ (Егет яу$а, галим белем влкэНендэ беленер; Батыр - кврэштэ, галим йыйында беленэ). С.1, 388,17.

134. От тутунсуз болмаз, йигит йазыксыз болмас. (Уm -memenheегет гвнаШы? булмад). С.1,400,19.

135. Кут белгиси бил иг (Белем Нэм атсыл бэхет килтерер.) с. 1,428,1.

136. Кутсуз кудугка кирсэ, кум ятагар (Komho? тсойога керкэ, ~ком яуыр.) с. 1,457,28.

137. Ат тэкузмиги ай болмас. (Ат мацлайындагы ак тап ай булма<р. Бэлэкэй эште дурайтып курЬэткэндэргэ эйтелгэн). С.1, 507,16.

138. Йузгэ кермэ, эрдэм тилэ. (Йв$гэ тсарама, ятсшылых телэ.) (Йв$ матурлыгына тсарама, тэрбиэлелек э?лэ.) с.2,8,14.ЭйтемдэрА Форма.Тел галеме кудлегенэн Караганда, эйтемдэр ошондай формаларга буленэ.

139. Эйтемдэрдэге хэбэр терле заман формаларында кулланылырга мемкин тсаш терэтэм тип, кур сыгарры (сыгарып куйма, сыгарма).

140. Эйтемдэрдэге кайЬы бер кылымдар килеш,кылымдар зат, Ьан, заман менэн удгэрергэ мемкин. МиралЭсэкенэн (эсэйемдэн) имгэн heme тапауынан (танауымдан) килде (килэсэк, килер, килеуе бар) (Ньгк кыйынлыктар кисереу).

141. ТСалыплашыу сэбэпле зат, Ьан, заман менэн удгэрмэгэн хэбэрле ад Ьандага эйтемдэр. Мира л дар: Тот таррьщ толомон (хэл ителеуе бик кыйын булган мэсьэлэгэ карата эйтелэ.)Ьук, шартлап киткен, кой сыгаркын (сиктэн ашкан куцел асыура эйтэлэр).

142. Ьейлэм формаЬында булмаЬа ла, кайЬы бер затлы Ьуддэре булган эйтемдэр. Миралдар

143. Ике тсулы (тсулым) канда булка (башкарган эше ни тиклем меЬим булЬа ла), тарыкы башына (башыма), берэй якшы осрактын, башкаларга ла килеуен телэу, кудегед (кудебед) якты (котлайым hegge).

144. Эйтемдэрдец кайЬы бердэре эйэлек ялгаудары ярдамында корола. Миралдар: куре асык а~кыллы, балтыры ялатас (дэруиш); жулы асык — йомарт, усы йомотс ( Ьаран) - Ьаксыл.

145. Эйтемдэрдэге кабатлаудар. Миралдар: бала-сага, кэкрэ-бекре, курше-кулэн.

146. Бер ук hygge кабатлау юлы менэн яЬалган эйтемдэр. Миралдар: кене-кененэ (кендэн-кенгэ), бушты-бушка ( юк-барра).

147. Ютсльж формаЬындагы эйтемдэр. Ми?алдар:Ауы?ын (ауы$ымды) бысатс асмай (TCaftFbihbiH hyg менэн эйтерлек хэлдэ булмау).

148. И^ке формалаил эйтемдэр. Ми^алдар:Кем булыуы ла, hump эшлэп йереуе лэ билдэкед.1.1) Мэтсэлдэрдэн яЬалган Ьейлэмдэр. Ми<ралдар:Ни сэскэц, шуны урырЬъщ;Сэскэнен ур?ы.

149. Картайган буре эттэрдец квлкеНвнэ эйлэнер.Буре ~картай?ы, эттэрдец квлквНвнэ эйлэнде.

150. Елэне юк, елгэ табан бара (Буланджак-Гирэсун)

151. Ype атта, аягы еррэ бара (Йэниджэ-Тарсус-Ичэл)3. (Ыыдыр-Карс)4. (Генэн-Балыкэсир)

152. Артында улсэу адылган (хэйлэкэр кеше) (Гундузбей-Малатйа)

153. ОятНырры тамукка ебэргэндэр, утыным кыу, тигэн. (Битлис)

154. Башты рур ташка кугыу (Тунджэми)

155. Буш мэхэллэнец баш катыны булыу. (Эрэгли-Конья)

156. Ошондай телквнвц ошондай койрого булыр. (Читмэ-Дивриги-Сивас)

157. Бощай сэстем, арпа беттв. (Никсар)

158. Мэсет ишегенец ~кайКы ятстан асылганын белмэй, у$ен суфый тип куркэтергэ тырыша. (Мансурлу-Фэкэ-Адана)

159. Бауыры ауы$ына тыгылды (хуркты) (Эларыз)

160. Кыуспс твбвндэ хвквм итеу (Мудурну-Болу)

161. Шамга китеусегэ сэй э$ерлэу (Игнэжилэр-Мудурну Болу)15. (Айше Элчиндэн-Флорина-Румемия)16. (Куйуджак-Айдын)

162. Я?га тсалды, квргэ тсалды, киленлек ~кы$ бе$гэ тсалды. (ЗилэОрду)

163. Юте улеме менэн улеу. (Ыспарта)

164. Куддэн Иврмэне тартыу — Заманында Истамбулда Касым пашала кэмэ эшлэнгэн урынды "куд", кэмэ такталарын Ьермэ типатаБандар. Форсатты ыскындырмаран тсайЬы бер йылрырдар такталарды "шылдыра" башлаган.